Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.52 trang 62 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác nhọn ABCABC (AB<ACAB < AC) có các đường cao ADAD, BEBE, CFCF. Cho EFEF cắt BCBC tại KK. Chứng minh rằng:

a) KB⋅KC=KE⋅KFKB \cdot KC = KE \cdot KF;

b) KBKC=DBDC\dfrac{KB}{KC} = \dfrac{DB}{DC}.

Lời giải

Vì AB<ACAB < AC nên đường thẳng EFEF cắt đường thẳng BCBC tại điểm KK nằm trên tia đối của tia BCBC (ngoài đoạn BCBC, về phía BB).

a) Chứng minh KB⋅KC=KE⋅KFKB \cdot KC = KE \cdot KF.

Vì BEBE, CFCF là các đường cao của tam giác ABCABC nên BEC^=BFC^=90∘\widehat{BEC} = \widehat{BFC} = 90^\circ.

Hai điểm EE, FF cùng nhìn đoạn BCBC dưới một góc vuông nên EE, FF nằm trên đường tròn đường kính BCBC, tức tứ giác BFECBFEC nội tiếp.

Suy ra BFE^+BCE^=180∘\widehat{BFE} + \widehat{BCE} = 180^\circ. Mặt khác KFB^+BFE^=180∘\widehat{KFB} + \widehat{BFE} = 180^\circ (hai góc kề bù, vì KK nằm trên đường thẳng EFEF), do đó KFB^=BCE^=KCE^\widehat{KFB} = \widehat{BCE} = \widehat{KCE}.

Xét △KFB\triangle KFB và △KCE\triangle KCE có: K^\widehat{K} chung; KFB^=KCE^\widehat{KFB} = \widehat{KCE} (chứng minh trên).

Suy ra △KFB∽△KCE\triangle KFB \backsim \triangle KCE (g.g), do đó KFKC=KBKE\dfrac{KF}{KC} = \dfrac{KB}{KE}.

Vậy KB⋅KC=KE⋅KFKB \cdot KC = KE \cdot KF (điều phải chứng minh).

b) Chứng minh KBKC=DBDC\dfrac{KB}{KC} = \dfrac{DB}{DC}.

Vì tứ giác BFECBFEC nội tiếp đường tròn đường kính BCBC nên FEB^=FCB^\widehat{FEB} = \widehat{FCB} (hai góc nội tiếp cùng chắn cung FBFB), tức KEB^=KCF^\widehat{KEB} = \widehat{KCF}.

Xét △KEB\triangle KEB và △KCF\triangle KCF có: K^\widehat{K} chung; KEB^=KCF^\widehat{KEB} = \widehat{KCF} (chứng minh trên).

Suy ra △KEB∽△KCF\triangle KEB \backsim \triangle KCF (g.g), do đó KEKC=EBCF\dfrac{KE}{KC} = \dfrac{EB}{CF}.

Từ câu a, △KFB∽△KCE\triangle KFB \backsim \triangle KCE nên KBKE=FBCE\dfrac{KB}{KE} = \dfrac{FB}{CE}.

Nhân hai tỉ số trên, ta được: KBKC=KBKE⋅KEKC=FBCE⋅EBCF\dfrac{KB}{KC} = \dfrac{KB}{KE} \cdot \dfrac{KE}{KC} = \dfrac{FB}{CE} \cdot \dfrac{EB}{CF}.

Ta tính từng tỉ số nhờ tỉ số lượng giác trong tam giác vuông:

Tam giác BFCBFC vuông tại FF có BF=BC⋅cos⁡ABC^BF = BC \cdot \cos\widehat{ABC}; tam giác BECBEC vuông tại EE có CE=BC⋅cos⁡ACB^CE = BC \cdot \cos\widehat{ACB}. Suy ra FBCE=cos⁡ABC^cos⁡ACB^\dfrac{FB}{CE} = \dfrac{\cos\widehat{ABC}}{\cos\widehat{ACB}}.

Tam giác ABEABE vuông tại EE có BE=AB⋅sin⁡BAC^BE = AB \cdot \sin\widehat{BAC}; tam giác ACFACF vuông tại FF có CF=AC⋅sin⁡BAC^CF = AC \cdot \sin\widehat{BAC}. Suy ra EBCF=ABAC\dfrac{EB}{CF} = \dfrac{AB}{AC}.

Do đó KBKC=AB⋅cos⁡ABC^AC⋅cos⁡ACB^\dfrac{KB}{KC} = \dfrac{AB \cdot \cos\widehat{ABC}}{AC \cdot \cos\widehat{ACB}}.

Mặt khác, vì ADAD là đường cao nên tam giác ABDABD vuông tại DD, suy ra DB=AB⋅cos⁡ABC^DB = AB \cdot \cos\widehat{ABC}; tam giác ACDACD vuông tại DD, suy ra DC=AC⋅cos⁡ACB^DC = AC \cdot \cos\widehat{ACB}.

Do đó DBDC=AB⋅cos⁡ABC^AC⋅cos⁡ACB^\dfrac{DB}{DC} = \dfrac{AB \cdot \cos\widehat{ABC}}{AC \cdot \cos\widehat{ACB}}.

Vậy KBKC=DBDC\dfrac{KB}{KC} = \dfrac{DB}{DC} (điều phải chứng minh).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.