Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.54 trang 62 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương IX

Đề bài

Cho đa giác đều H\mathcal{H} có 1212 cạnh, nội tiếp một đường tròn (O)(O). Kẻ các đoạn thẳng nối OO với các đỉnh của H\mathcal{H} và thu được 1212 góc nhọn tại đỉnh OO (không chồng lên nhau).

a) Chứng tỏ rằng mỗi góc nhọn này có số đo bằng 30∘30^\circ.

b) Hãy chỉ ra 1212 phép quay giữ nguyên H\mathcal{H}.

Lời giải

a) Mỗi góc nhọn tại OO có số đo 30∘30^\circ.

Đa giác đều H\mathcal{H} có 1212 cạnh nội tiếp đường tròn (O)(O) nên 1212 đỉnh của nó chia đường tròn thành 1212 cung bằng nhau (vì trong một đa giác đều nội tiếp, các đỉnh cách đều nhau trên đường tròn).

Mỗi cung có số đo:
360∘12=30∘.\frac{360^\circ}{12} = 30^\circ.

Mỗi góc nhọn tại đỉnh OO (tạo bởi hai bán kính nối OO với hai đỉnh kề nhau của H\mathcal{H}) là một góc ở tâm chắn một trong các cung bằng nhau đó. Vì số đo góc ở tâm bằng số đo cung bị chắn nên mỗi góc nhọn này có số đo:
30∘(đpcm).30^\circ \quad (\text{đpcm}).

b) Mười hai phép quay giữ nguyên H\mathcal{H}.

Vì 1212 đỉnh của đa giác đều chia (O)(O) thành 1212 cung bằng nhau, mỗi cung ứng với góc ở tâm 30∘30^\circ, nên mỗi phép quay thuận chiều (hoặc ngược chiều) quanh tâm OO với góc là bội của 30∘30^\circ sẽ đưa mỗi đỉnh của H\mathcal{H} về đúng vị trí một đỉnh khác của H\mathcal{H}, do đó giữ nguyên đa giác H\mathcal{H}.

Các phép quay tâm OO với góc quay lần lượt là:
0∘, 30∘, 60∘, 90∘, 120∘, 150∘, 180∘, 210∘, 240∘, 270∘, 300∘, 330∘.0^\circ,\ 30^\circ,\ 60^\circ,\ 90^\circ,\ 120^\circ,\ 150^\circ,\ 180^\circ,\ 210^\circ,\ 240^\circ,\ 270^\circ,\ 300^\circ,\ 330^\circ.

Tức là 1212 phép quay thuận chiều kim đồng hồ tâm OO với góc k⋅30∘k\cdot 30^\circ, k=0,1,2,…,11k = 0,1,2,\dots,11 (trong đó phép quay 0∘0^\circ là phép quay giữ nguyên mọi điểm). Cả 1212 phép quay này đều biến H\mathcal{H} thành chính nó.

Đáp số

đpcm12 phép quay tâm OO góc k⋅30∘k\cdot 30^\circ với k=0,1,…,11k=0,1,\dots,11 (tức 0∘,30∘,60∘,…,330∘0^\circ,30^\circ,60^\circ,\dots,330^\circ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.