Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.2 trang 65 SBT Toán 9

Chương 10. Một số hình khối trong thực tiễn (Hình trụ và hình nón)

Đề bài

Thay dấu "?" bằng giá trị thích hợp và hoàn thành bảng sau vào vở:

| Hình | Bán kính đáy (cm) | Chiều cao (cm) | Độ dài đường sinh (cm) | Diện tích xung quanh (cm2^2) | Thể tích (cm3^3) |
|---|---|---|---|---|---|
| (hình nón) | 6 | 8 | ? | ? | ? |
| (hình nón) | ? | ? | 13 | 65π65\pi | ? |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 65 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Cột "Hình" có hình vẽ một hình nón với chiều cao kí hiệu h, đường sinh kí hiệu l và bán kính đáy kí hiệu R (đường tròn đáy vẽ nét đứt, có kí hiệu góc vuông giữa h và R).

Lời giải

Với hình nón có bán kính đáy RR, chiều cao hh và độ dài đường sinh ll, ta có các công thức:

- Đường sinh: l=R2+h2l = \sqrt{R^2 + h^2}
- Diện tích xung quanh: Sxq=πRlS_{xq} = \pi R l
- Thể tích: V=13πR2hV = \dfrac{1}{3}\pi R^2 h

a) Hình nón thứ nhất: R=6R = 6 cm, h=8h = 8 cm.

*Độ dài đường sinh:*
l=R2+h2=62+82=36+64=100=10 (cm).l = \sqrt{R^2 + h^2} = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10 \text{ (cm)}.

*Diện tích xung quanh:*
Sxq=πRl=π⋅6⋅10=60π (cm2).S_{xq} = \pi R l = \pi \cdot 6 \cdot 10 = 60\pi \ (\text{cm}^2).

*Thể tích:*
V=13πR2h=13π⋅62⋅8=13π⋅36⋅8=96π (cm3).V = \frac{1}{3}\pi R^2 h = \frac{1}{3}\pi \cdot 6^2 \cdot 8 = \frac{1}{3}\pi \cdot 36 \cdot 8 = 96\pi \ (\text{cm}^3).

b) Hình nón thứ hai: l=13l = 13 cm, Sxq=65πS_{xq} = 65\pi cm2^2.

*Bán kính đáy:* Từ Sxq=πRlS_{xq} = \pi R l suy ra
R=Sxqπl=65ππ⋅13=5 (cm).R = \frac{S_{xq}}{\pi l} = \frac{65\pi}{\pi \cdot 13} = 5 \text{ (cm)}.

*Chiều cao:* Từ l=R2+h2l = \sqrt{R^2 + h^2} suy ra
h=l2−R2=132−52=169−25=144=12 (cm).h = \sqrt{l^2 - R^2} = \sqrt{13^2 - 5^2} = \sqrt{169 - 25} = \sqrt{144} = 12 \text{ (cm)}.

*Thể tích:*
V=13πR2h=13π⋅52⋅12=13π⋅25⋅12=100π (cm3).V = \frac{1}{3}\pi R^2 h = \frac{1}{3}\pi \cdot 5^2 \cdot 12 = \frac{1}{3}\pi \cdot 25 \cdot 12 = 100\pi \ (\text{cm}^3).

Bảng hoàn thành:

| Hình | RR (cm) | hh (cm) | ll (cm) | SxqS_{xq} (cm2^2) | VV (cm3^3) |
|---|---|---|---|---|---|
| Nón 1 | 6 | 8 | 1010 | 60π60\pi | 96π96\pi |
| Nón 2 | 55 | 1212 | 13 | 65π65\pi | 100π100\pi |

Đáp số

Nón 1: l=10l = 10 cm; Sxq=60πS_{xq} = 60\pi cm2^2; V=96πV = 96\pi cm3^3Nón 2: R=5R = 5 cm; h=12h = 12 cm; V=100πV = 100\pi cm3^3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.