Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 8.8 trang 14 SBT Vật lí 10

Bài 8. Chuyển động biến đổi. Gia tốc

Đề bài

Dựa vào bảng ghi sự thay đổi vận tốc theo thời gian của một ô tô chạy trên quãng đường thẳng dưới đây.

| Vận tốc (m/s) | 0 | 10 | 30 | 30 | 30 | 10 | 0 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thời gian (s) | 0 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 |

a) Vẽ đồ thị vận tốc – thời gian của chuyển động.

b) Tính gia tốc của ô tô trong 5 s đầu và kiểm tra kết quả tính được bằng đồ thị.

c) Tính gia tốc của ô tô trong 5 s cuối.

Lời giải

a) Vẽ đồ thị vận tốc – thời gian

Biểu diễn các điểm (t;v)(t; v) từ bảng số liệu lên hệ trục, trục hoành là thời gian tt (s), trục tung là vận tốc vv (m/s):

(0;0), (5;10), (10;30), (15;30), (20;30), (25;10), (30;0)(0;0),\ (5;10),\ (10;30),\ (15;30),\ (20;30),\ (25;10),\ (30;0).

Nối các điểm, đồ thị gồm ba đoạn thẳng:
- Từ t=0t=0 đến t=10t=10 s: đường thẳng đi lên (ô tô tăng tốc).
- Từ t=10t=10 s đến t=20t=20 s: đường thẳng nằm ngang ở mức v=30v=30 m/s (ô tô chuyển động thẳng đều).
- Từ t=20t=20 s đến t=30t=30 s: đường thẳng đi xuống (ô tô giảm tốc đến khi dừng).

b) Gia tốc trong 5 s đầu

Trong 5 s đầu (t=0→t=5t=0 \to t=5 s), vận tốc tăng từ v0=0v_0=0 đến v1=10v_1=10 m/s.

a1=v1−v0t1−t0=10−05−0=2 m/s2.a_1=\dfrac{v_1-v_0}{t_1-t_0}=\dfrac{10-0}{5-0}=2\ \text{m/s}^2.

*Kiểm tra bằng đồ thị:* gia tốc bằng độ dốc (hệ số góc) của đoạn đồ thị đi lên. Trên đoạn này, khi tt tăng 5 s thì vv tăng 10 m/s, nên độ dốc =105=2 m/s2=\dfrac{10}{5}=2\ \text{m/s}^2, đúng bằng kết quả tính được.

c) Gia tốc trong 5 s cuối

Trong 5 s cuối (t=25→t=30t=25 \to t=30 s), vận tốc giảm từ v=10v=10 m/s về v=0v=0.

a3=0−1030−25=−105=−2 m/s2.a_3=\dfrac{0-10}{30-25}=\dfrac{-10}{5}=-2\ \text{m/s}^2.

Gia tốc âm cho biết ô tô chuyển động chậm dần đều (gia tốc ngược chiều vận tốc), độ lớn 2 m/s22\ \text{m/s}^2.

Đáp số

Đồ thị gồm 3 đoạn: đi lên (0→10 s), nằm ngang v = 30 m/s (10→20 s), đi xuống (20→30 s)a₁ = 2 m/s²a₃ = -2 m/s²

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.