Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 13.7 trang 26 SBT Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hai lực khác phương có độ lớn bằng 9 N và 12 N. Hợp lực của hai lực này không thể có độ lớn nào sau đây?

A. 22 N.
B. 1515 N.
C. 11,111{,}1 N.
D. 2121 N.

Lời giải

Phân tích bài toán

Hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} khác phương, có độ lớn F1=9 NF_1 = 9\,\text{N}, F2=12 NF_2 = 12\,\text{N}.

Theo quy tắc hình bình hành, độ lớn hợp lực FF của hai lực hợp với nhau góc α\alpha được tính:
F=F12+F22+2F1F2cos⁡αF = \sqrt{F_1^2 + F_2^2 + 2F_1 F_2 \cos\alpha}

Xác định giới hạn của hợp lực

- Khi α=0°\alpha = 0° (hai lực cùng chiều): Fmax=F1+F2=9+12=21 NF_{max} = F_1 + F_2 = 9 + 12 = 21\,\text{N}.
- Khi α=180°\alpha = 180° (hai lực ngược chiều): Fmin=∣F1−F2∣=∣12−9∣=3 NF_{min} = |F_1 - F_2| = |12 - 9| = 3\,\text{N}.

Vì cos⁡α\cos\alpha nhận mọi giá trị trong đoạn [−1; 1][-1;\,1] khi α\alpha thay đổi, độ lớn hợp lực có thể nhận mọi giá trị trong đoạn:
∣F1−F2∣≤F≤F1+F2⇔3 N≤F≤21 N|F_1 - F_2| \leq F \leq F_1 + F_2 \quad\Leftrightarrow\quad 3\,\text{N} \leq F \leq 21\,\text{N}

Kiểm tra từng phương án

- A. F=2 NF = 2\,\text{N}: vì 2<32 < 3 nên giá trị này nằm ngoài đoạn [3; 21][3;\,21] → không thể xảy ra.
- B. F=15 NF = 15\,\text{N}: 3≤15≤213 \leq 15 \leq 21 → có thể (ứng với α=90°\alpha = 90°, vì 92+122=1529^2 + 12^2 = 15^2).
- C. F=11,1 NF = 11{,}1\,\text{N}: 3≤11,1≤213 \leq 11{,}1 \leq 21 → có thể (ứng với α≈118°\alpha \approx 118°).
- D. F=21 NF = 21\,\text{N}: bằng giá trị lớn nhất F1+F2F_1 + F_2 → có thể.

Kết luận: Hợp lực không thể có độ lớn 2 N2\,\text{N} vì giá trị này nhỏ hơn ∣F1−F2∣=3 N|F_1 - F_2| = 3\,\text{N}.

Đáp án: A

Đáp số

A. 2 N

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.