Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 14.7 trang 28 SBT Vật lí 10

Bài 14. Định luật 1 Newton

Đề bài

Khi một vật được thả từ đỉnh một máng nghiêng tới chân máng thì vật chỉ chuyển động trên máng ngang một đoạn rồi dừng lại. Trong trường hợp này có phải định luật 1 Newton không đúng hay không? Giải thích.

Lời giải

Trả lời: Không. Định luật 1 Newton vẫn đúng trong trường hợp này.

Giải thích:

a) Định luật 1 Newton phát biểu: nếu một vật *không chịu tác dụng của lực nào* hoặc chịu tác dụng của *các lực có hợp lực bằng 0* thì vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên, đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều.

b) Khi vật chuyển động trên máng ngang, nó không phải là vật không chịu lực. Ngoài trọng lực P⃗\vec{P} và phản lực N⃗\vec{N} cân bằng nhau theo phương thẳng đứng, vật còn chịu lực ma sát F⃗ms\vec{F}_{ms} (và lực cản của không khí) hướng ngược chiều chuyển động.

c) Do đó hợp lực tác dụng lên vật theo phương ngang khác 0 (chính là lực ma sát). Hợp lực này làm vật chuyển động chậm dần rồi dừng lại. Điều này hoàn toàn phù hợp với định luật 1 Newton, chứ không hề mâu thuẫn.

d) Nếu máng ngang thật sự nhẵn (không có ma sát) và không có lực cản thì hợp lực bằng 0, khi đó vật sẽ chuyển động thẳng đều mãi mãi mà không dừng lại — đúng như định luật 1 Newton khẳng định.

Kết luận: Vật dừng lại là do có lực ma sát tác dụng, tức là hợp lực khác 0, nên định luật 1 Newton không hề sai.

Đáp số

Định luật 1 Newton vẫn đúng; vật dừng lại vì có lực ma sát (hợp lực ≠ 0), không phải vật tự do không chịu lực

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.