Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 1.7 trang 6 SBT Vật lí 10

Bài 1. Làm quen với Vật lí

Đề bài

Để nghiên cứu tính chất của chất khí, người ta dùng mô hình chất điểm, coi các phân tử khí là các chất điểm chuyển động hỗn loạn không ngừng, luôn va chạm vào thành bình và gây áp suất lên thành bình. Em hãy dùng mô hình này để dự đoán xem nếu ấn từ từ pit-tông xuống để giảm thể tích khí trong bình còn 12\dfrac{1}{2} thì áp suất chất khí tác dụng lên thành bình sẽ thay đổi như thế nào?

Lời giải

Phân tích theo mô hình chất điểm

- Áp suất chất khí gây lên thành bình là do các phân tử khí (coi như các chất điểm) chuyển động hỗn loạn, liên tục va chạm vào thành bình. Áp suất phụ thuộc vào số va chạm của các phân tử lên một đơn vị diện tích thành bình trong một đơn vị thời gian (nhiệt độ không đổi nên tốc độ trung bình của các phân tử không đổi).

- Khi ấn từ từ pit-tông để thể tích khí giảm còn 12\dfrac{1}{2}: số phân tử khí trong bình vẫn giữ nguyên, nhưng chúng bị dồn vào thể tích nhỏ hơn 2 lần. Do đó mật độ phân tử khí (số phân tử trong một đơn vị thể tích) tăng lên 2 lần.

- Mật độ phân tử tăng gấp đôi, lại chuyển động với tốc độ như cũ, nên trong cùng một khoảng thời gian số lần va chạm của các phân tử lên một đơn vị diện tích thành bình cũng tăng gấp đôi.

- Số va chạm lên thành bình tăng 2 lần nên áp suất chất khí tác dụng lên thành bình cũng tăng lên 2 lần so với ban đầu.

Kết luận: Khi giảm thể tích khí còn 12\dfrac{1}{2} (nhiệt độ không đổi) thì áp suất chất khí tác dụng lên thành bình tăng lên gấp đôi, tức p2=2p1p_2 = 2p_1.

Đáp số

Áp suất tăng gấp đôi: p2=2p1p_2 = 2p_1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.