Giải Khám phá trang 21 SGK Công nghệ 10
Đề bài
Quan sát Hình 3.3, trình bày cấu tạo của keo đất, phân biệt keo âm và keo dương.
Hình 3.3 là sơ đồ cấu tạo keo đất gồm hai sơ đồ dạng vòng tròn đồng tâm:
a) Keo âm và b) Keo dương. Mỗi keo đất có nhân keo (Nhân) nằm trong cùng, bao quanh là lớp điện kép. Lớp điện kép gồm (tính từ trong ra ngoài): tầng ion quyết định điện (nằm sát nhân), rồi lớp điện bù gồm tầng ion không di chuyển và tầng ion khuếch tán; ngoài cùng là dung dịch quanh keo. Ở keo âm (a): tầng ion quyết định điện mang dấu âm (−), lớp điện bù (ion không di chuyển và ion khuếch tán) mang dấu dương (+). Ở keo dương (b): tầng ion quyết định điện mang dấu dương (+), lớp điện bù mang dấu âm (−). Như vậy keo âm và keo dương khác nhau ở dấu điện của tầng ion quyết định điện nằm sát nhân keo.
Gợi ý trả lời
a) Cấu tạo của keo đất
Quan sát Hình 3.3, mỗi hạt keo đất có cấu tạo gồm:
- Nhân keo: nằm trong cùng, là phần lõi của hạt keo.
- Lớp điện kép bao quanh nhân keo, gồm:
+ Tầng ion quyết định điện: nằm sát nhân keo, quyết định dấu điện (âm hoặc dương) của hạt keo.
+ Lớp điện bù (mang điện trái dấu với tầng ion quyết định điện), gồm hai tầng:
* Tầng ion không di chuyển (nằm trong).
* Tầng ion khuếch tán (nằm ngoài), có thể di chuyển và trao đổi với các ion trong dung dịch đất.
- Ngoài cùng là dung dịch bao quanh keo.
Nhờ có lớp ion khuếch tán mang điện mà keo đất có khả năng trao đổi ion với dung dịch đất, giúp đất giữ và cung cấp chất dinh dưỡng cho cây.
b) Phân biệt keo âm và keo dương
Keo âm và keo dương có cấu tạo giống nhau (đều gồm nhân keo, tầng ion quyết định điện, lớp điện bù và dung dịch quanh keo), chỉ khác nhau ở dấu điện của tầng ion quyết định điện nằm sát nhân keo:
- Keo âm (Hình 3.3a): tầng ion quyết định điện mang điện âm (−), nên lớp điện bù mang điện dương (+). Keo âm hấp phụ và trao đổi các ion dương (cation) như , , …
- Keo dương (Hình 3.3b): tầng ion quyết định điện mang điện dương (+), nên lớp điện bù mang điện âm (−). Keo dương hấp phụ và trao đổi các ion âm (anion) như , …
Trong đất chủ yếu là keo âm, do đó đất chủ yếu hấp phụ và trao đổi các cation dinh dưỡng cho cây.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.