Sách giáo khoa Công nghệ 10

Giải Luyện tập 1 trang 26 SGK Công nghệ 10

Bài 4. Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thế nào là đất chua, đất mặn và đất xám bạc màu? Các loại đất đó ảnh hưởng như thế nào đến cây trồng?

Gợi ý trả lời

a) Khái niệm (thế nào là đất chua, đất mặn, đất xám bạc màu)

- Đất chua: là đất có phản ứng chua, trong dung dịch đất chứa nhiều ion H⁺ và Al³⁺ linh động, làm cho độ pH của đất thấp (thường pH < 6,5). Nguyên nhân chủ yếu do rửa trôi các cation kiềm (Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺…), do bón nhiều phân chua sinh lí và do phân giải chất hữu cơ tạo axit.

- Đất mặn: là đất chứa nhiều muối tan (chủ yếu là NaCl, Na₂SO₄…) ở tầng đất mặt, với nồng độ muối cao làm cho áp suất thẩm thấu của dung dịch đất lớn. Đất mặn thường gặp ở vùng ven biển, cửa sông do nước biển, nước ngầm chứa muối xâm nhập.

- Đất xám bạc màu: là loại đất có tầng đất mặt (tầng canh tác) mỏng, thành phần cơ giới nhẹ (nhiều cát, ít sét keo), nghèo mùn và chất dinh dưỡng, thường bị khô hạn, chua và nghèo vi sinh vật. Đất hình thành ở vùng giáp ranh giữa đồng bằng và trung du, miền núi, trên nền đất dốc bị rửa trôi mạnh.

b) Ảnh hưởng của các loại đất đó đến cây trồng

- Đất chua: nồng độ H⁺ và Al³⁺ cao gây độc cho rễ, làm cây khó hút nước và dinh dưỡng; nhiều nguyên tố (P, Ca, Mg, Mo…) bị cố định nên cây dễ thiếu dinh dưỡng; vi sinh vật có lợi hoạt động kém. Kết quả: cây sinh trưởng, phát triển kém, năng suất thấp.

- Đất mặn: nồng độ muối cao làm áp suất thẩm thấu của dung dịch đất lớn hơn trong tế bào rễ, nên cây khó hút nước, gây hạn sinh lí; ion Na⁺, Cl⁻ gây độc, mất cân bằng dinh dưỡng. Cây dễ héo, còi cọc, nhiều loại cây không sống được trên đất mặn.

- Đất xám bạc màu: do nghèo dinh dưỡng, nghèo mùn, khô hạn và chua nên không đủ nước và chất dinh dưỡng cho cây; đất dễ bị khô, kết von. Cây trồng sinh trưởng chậm, phát triển kém, năng suất và chất lượng thấp.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.