Giải Câu 1 trang 117 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Mô tả quy trình nuôi, chăm sóc một số loại thuỷ sản phổ biến ở Việt Nam. Đề xuất biện pháp đảm bảo vệ sinh ao nuôi và bảo vệ môi trường trong nuôi thuỷ sản ở địa phương em.
Gợi ý trả lời
a) Mô tả quy trình nuôi, chăm sóc một số loài thuỷ sản phổ biến ở Việt Nam
Một số loài thuỷ sản phổ biến: cá rô phi, cá trắm cỏ, cá tra, tôm sú, tôm thẻ chân trắng... Quy trình nuôi và chăm sóc theo SGK gồm các bước cơ bản sau:
1. Chuẩn bị ao nuôi: Tháo cạn nước, nạo vét bùn đáy, tu sửa bờ ao, lấp hang hốc. Bón vôi bột khử trùng và diệt mầm bệnh (khoảng 7–10 kg vôi/100 m² đáy ao), phơi đáy ao 3–5 ngày. Bón lót phân hữu cơ đã ủ hoai để gây màu nước (tạo thức ăn tự nhiên), sau đó lấy nước vào ao qua lưới lọc để ngăn cá tạp và địch hại.
2. Chọn và thả giống: Chọn con giống khoẻ mạnh, kích cỡ đồng đều, không dị hình, không mang mầm bệnh, có nguồn gốc rõ ràng. Thả giống đúng mật độ phù hợp với loài và hình thức nuôi. Thả vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát; ngâm túi/dụng cụ chứa giống xuống ao 15–20 phút để cân bằng nhiệt độ rồi mới thả từ từ, tránh gây sốc cho vật nuôi.
3. Chăm sóc, quản lí trong quá trình nuôi:
- *Cho ăn:* Dùng thức ăn phù hợp (thức ăn công nghiệp, thức ăn tự nhiên, phụ phẩm...), cho ăn đúng loại, đủ lượng, đúng thời điểm theo nguyên tắc "4 định" (định chất lượng, định số lượng, định thời gian, định địa điểm); điều chỉnh lượng thức ăn theo khả năng bắt mồi và điều kiện thời tiết.
- *Quản lí môi trường nước:* Thường xuyên kiểm tra và duy trì các chỉ tiêu (nhiệt độ, pH, oxygen hoà tan, độ trong...) trong ngưỡng thích hợp; thay nước, cấp nước bổ sung, chạy máy quạt nước/sục khí khi cần (nhất là lúc trời nắng nóng hoặc về đêm).
- *Phòng, trị bệnh:* Theo dõi hoạt động, màu sắc, khả năng bắt mồi của vật nuôi để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường; áp dụng biện pháp phòng bệnh tổng hợp (giữ môi trường sạch, bổ sung vitamin, khoáng chất tăng sức đề kháng); khi có bệnh phải chẩn đoán và dùng thuốc đúng hướng dẫn, đúng thời gian ngừng thuốc trước khi thu hoạch.
4. Thu hoạch: Khi thuỷ sản đạt kích cỡ thương phẩm thì tiến hành thu hoạch (thu tỉa hoặc thu toàn bộ). Tháo bớt nước, dùng lưới kéo hoặc tháo cạn để bắt; thao tác nhẹ nhàng, nhanh gọn để bảo đảm chất lượng sản phẩm.
b) Đề xuất biện pháp bảo đảm vệ sinh ao nuôi và bảo vệ môi trường trong nuôi thuỷ sản ở địa phương
- Cải tạo, vệ sinh ao nuôi kĩ trước mỗi vụ: nạo vét bùn đáy, bón vôi khử trùng, phơi đáy ao để tiêu diệt mầm bệnh.
- Cho ăn đúng khẩu phần, tránh dư thừa thức ăn làm ô nhiễm và phú dưỡng nước ao; thu gom thức ăn thừa, xác vật nuôi chết đem xử lí đúng cách.
- Thường xuyên kiểm tra, quản lí chất lượng nước; sử dụng chế phẩm sinh học để xử lí đáy và nước ao thay cho lạm dụng hoá chất, kháng sinh.
- Xử lí nước thải, bùn thải trước khi thải ra môi trường: xây dựng ao lắng, ao xử lí; không xả trực tiếp nước ao, bùn ô nhiễm ra sông, kênh, mương chung.
- Dùng thuốc, hoá chất, kháng sinh đúng quy định, đúng liều, bảo đảm thời gian ngừng thuốc; ưu tiên biện pháp phòng bệnh và nuôi theo hướng an toàn sinh học, VietGAP.
- Quản lí nguồn nước cấp (lọc, lắng, khử trùng) để tránh đưa mầm bệnh và sinh vật lạ vào ao; trồng cây xanh quanh bờ ao giữ môi trường.
- Tuyên truyền, nâng cao ý thức của người nuôi về bảo vệ môi trường và phát triển nuôi thuỷ sản bền vững ở địa phương.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.