Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Câu 4 trang 117 SGK Công nghệ 12

Ôn tập chương VIII   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trình bày một số phương pháp thu hoạch, bảo quản và chế biến thuỷ sản phổ biến.

Gợi ý trả lời

Thuỷ sản sau khi nuôi đạt kích cỡ thương phẩm cần được thu hoạch, bảo quản và chế biến hợp lí để giữ chất lượng và nâng cao giá trị sản phẩm. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến.

a) Một số phương pháp thu hoạch thuỷ sản

- Thu hoạch từng phần (thu tỉa): Đánh bắt những cá thể đã đạt kích cỡ thương phẩm, giữ lại các cá thể nhỏ để nuôi tiếp. Cách này giúp tận dụng diện tích mặt nước, giảm mật độ nuôi và kéo dài thời gian cho thu hoạch. Thường dùng lưới để kéo, bắt.
- Thu hoạch toàn bộ (thu hoạch một lần): Khi phần lớn đối tượng nuôi đã đạt kích cỡ thương phẩm thì tháo bớt hoặc tháo cạn nước, dùng lưới kéo và bắt toàn bộ trong ao, đầm, lồng bè. Cách này cho năng suất thu một lần cao, thuận tiện cải tạo ao cho vụ nuôi mới.

b) Một số phương pháp bảo quản thuỷ sản

- Bảo quản lạnh (ướp đá, làm lạnh): Dùng nước đá hoặc thiết bị làm lạnh hạ nhanh nhiệt độ sản phẩm xuống gần 0 ∘C0\,^{\circ}\text{C} để ức chế vi sinh vật và enzyme, giữ độ tươi trong thời gian ngắn khi vận chuyển, tiêu thụ.
- Bảo quản đông lạnh (cấp đông): Hạ nhiệt độ sản phẩm xuống rất thấp (khoảng −18 ∘C-18\,^{\circ}\text{C} trở xuống) để bảo quản được lâu dài.
- Ướp muối: Dùng muối để làm giảm hoạt độ nước, ức chế vi sinh vật, kéo dài thời gian bảo quản.
- Làm khô (phơi nắng hoặc sấy): Giảm độ ẩm của sản phẩm nhằm hạn chế vi sinh vật phát triển, bảo quản được lâu.

c) Một số phương pháp chế biến thuỷ sản

- Chế biến thủ công (truyền thống): Làm nước mắm, mắm tôm, mắm tép, ruốc, phơi/sấy khô, hun khói... chủ yếu quy mô hộ gia đình, mang đậm bản sắc địa phương.
- Chế biến công nghiệp: Sản xuất với quy mô lớn trên dây chuyền hiện đại, tạo ra các sản phẩm như thuỷ sản đông lạnh, đồ hộp, chả cá, surimi, bột cá, sản phẩm ăn liền... bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và phục vụ xuất khẩu.

→ Thu hoạch gồm thu tỉa và thu toàn bộ; bảo quản gồm làm lạnh, đông lạnh, ướp muối, làm khô; chế biến gồm phương pháp thủ công và công nghiệp.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.