Giải Hoạt động 1 trang 47 SGK Đạo đức 5
Đề bài
Tìm hiểu một số biểu hiện xâm hại trẻ em
Em hãy quan sát các tranh và trả lời câu hỏi:
- Em hãy nêu biểu hiện xâm hại trẻ em ở các tranh trên.
- Hãy kể thêm các biểu hiện khác của xâm hại trẻ em mà em biết.
Tranh 1: Một người đàn ông lớn tuổi mặc áo cam đang vung tay đánh một người (bạn nhỏ/thiếu niên) mặc áo xanh lá; người bị đánh ôm mặt đau đớn, kêu "Đau quá!". Tranh 2: Trên vỉa hè cạnh bức tường gạch, một người đàn ông mặc áo đỏ cúi xuống dùng tay chạm/sờ vào người một bé gái mặc áo vàng, váy xanh; bé gái tỏ vẻ sợ hãi, nói "Ôi! Chú làm gì thế?". Tranh 3: Trong phòng khách, một người (mẹ/người lớn) ngồi trên ghế uống nước, vẻ mệt mỏi, nghĩ "Mình mệt và đói quá!"; một bạn nhỏ mặc áo vàng đang cầm chổi quét nhà (bị bắt làm việc nhà quá sức). Tranh 4: Ở ngoài chợ, một người phụ nữ mặc áo cam chống nạnh quát mắng một bạn nam mặc áo xanh đang cúi mặt buồn tủi; bạn nam nghĩ "Mình xấu hổ quá! Mẹ cứ mắng mình trước mặt mọi người."; vài người xung quanh nhìn vào.
Gợi ý trả lời
a) Biểu hiện xâm hại trẻ em ở các tranh trên:
- Tranh 1: Người đàn ông lớn tuổi vung tay đánh bạn nhỏ khiến bạn ôm mặt kêu "Đau quá!". Đây là xâm hại thể chất (đánh đập, gây tổn thương cơ thể trẻ em).
- Tranh 2: Người đàn ông lạ cúi xuống chạm, sờ vào người bé gái khiến bé sợ hãi, nói "Ôi! Chú làm gì thế?". Đây là xâm hại tình dục (có hành vi đụng chạm vào cơ thể trẻ em một cách không đứng đắn).
- Tranh 3: Người lớn ngồi nghỉ, còn bạn nhỏ phải cầm chổi quét nhà, làm việc nhà quá sức so với lứa tuổi. Đây là xâm hại do bắt trẻ lao động quá sức, bỏ bê, sao nhãng việc chăm sóc trẻ em.
- Tranh 4: Người mẹ chống nạnh quát mắng bạn nam giữa chợ, trước mặt mọi người, khiến bạn xấu hổ, buồn tủi. Đây là xâm hại tinh thần (mắng chửi, xúc phạm, làm tổn thương tâm lí, danh dự của trẻ).
b) Một số biểu hiện khác của xâm hại trẻ em mà em biết:
- Dùng lời nói đe dọa, chửi mắng, sỉ nhục, chế giễu, cô lập trẻ em.
- Bỏ mặc, không cho trẻ ăn uống, không chăm sóc khi trẻ ốm đau.
- Không cho trẻ đi học, bắt trẻ nghỉ học để đi làm kiếm tiền.
- Bắt trẻ đi ăn xin, bán hàng rong, làm những việc nặng nhọc, nguy hiểm.
- Dụ dỗ, ép buộc trẻ xem hoặc gửi những hình ảnh không phù hợp; làm phiền, quấy rối trẻ trên mạng (xâm hại qua mạng).
- Đụng chạm vào vùng riêng tư trên cơ thể trẻ hoặc bắt trẻ chạm vào cơ thể người khác.
- Mua bán, bắt cóc trẻ em.
→ Xâm hại trẻ em có nhiều hình thức: xâm hại thể chất, tinh thần, tình dục, và bỏ bê, sao nhãng việc chăm sóc trẻ. Mọi hành vi đó đều là sai trái và bị pháp luật nghiêm cấm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.