Giải Câu hỏi trang 11 SGK Địa lí 10
Đề bài
Dựa vào thông tin trong mục 5 và hình 2.5, hãy trình bày phương pháp khoanh vùng (đối tượng, hình thức và khả năng thể hiện).
Hình 2.5 gồm hai bản đồ nhỏ thể hiện vùng trồng cây thuốc nam quanh khu vực Hồ Suối Hai và Sông Đà, cùng dùng kí hiệu dấu cộng (+) trong ô vuông để biểu thị 'Cây thuốc nam'.
a) Khoanh vùng có ranh giới rõ rệt: vùng trồng cây thuốc nam được bao bằng một đường viền (nét liền) khép kín, bên trong rải đều các dấu cộng, ranh giới vùng xác định rõ ràng.
b) Khoanh vùng không có ranh giới rõ rệt: cùng khu vực đó nhưng không vẽ đường viền bao quanh, chỉ rải các dấu cộng dày ở trung tâm và thưa dần ra ngoài rìa, nên ranh giới vùng mờ, không xác định cụ thể.
Gợi ý trả lời
Phương pháp khoanh vùng (phương pháp vùng phân bố)
Dựa vào thông tin mục 5 và hình 2.5, phương pháp khoanh vùng được trình bày theo ba mặt sau:
a) Đối tượng biểu hiện
Phương pháp khoanh vùng dùng để thể hiện những đối tượng địa lí không phân bố trên khắp lãnh thổ mà chỉ phát triển ở những khu vực (vùng) nhất định. Mỗi đối tượng thường có một vùng phân bố riêng.
*Ví dụ:* vùng trồng cây thuốc nam quanh khu vực Hồ Suối Hai và Sông Đà (hình 2.5); các vùng phân bố dân tộc, vùng trồng một loại cây, vùng phân bố của một loài động vật…
b) Hình thức biểu hiện
Vùng phân bố của đối tượng được thể hiện bằng nhiều cách khác nhau, thường gặp là:
- Khoanh vùng có ranh giới rõ rệt: dùng một đường viền (nét liền) khép kín bao quanh vùng phân bố; bên trong vùng đặt kí hiệu (như dấu cộng + chỉ cây thuốc nam ở hình 2.5a). Cách này cho biết ranh giới của vùng được xác định rõ ràng, cụ thể.
- Khoanh vùng không có ranh giới rõ rệt: không vẽ đường viền bao quanh, chỉ dùng các kí hiệu (dấu cộng) đặt dày ở trung tâm và thưa dần ra rìa (hình 2.5b). Cách này phản ánh ranh giới của vùng không xác định cụ thể, chỉ mang tính tương đối.
Ngoài ra, vùng phân bố còn có thể được biểu hiện bằng cách tô màu, chải nét (đường gạch) hoặc ghi chú tên gọi của vùng lên bản đồ.
c) Khả năng thể hiện
Phương pháp khoanh vùng cho biết:
- Diện tích phân bố của đối tượng (phạm vi, độ lớn của vùng).
- Sự phân bố không gian của đối tượng – nơi nào có, nơi nào không có đối tượng.
Như vậy, phương pháp khoanh vùng giúp người đọc nhận biết được những khu vực tập trung của đối tượng địa lí trên lãnh thổ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.