Sách giáo khoa Địa lí 10

Giải Câu hỏi trang 7 SGK Địa lí 10

Bài 2. Một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin trong mục 1 và hình 2.1, hãy trình bày phương pháp kí hiệu (đối tượng, hình thức và khả năng thể hiện).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 7 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 2.1. Bản đồ một số nhà máy điện ở Việt Nam, năm 2020. Bản đồ thể hiện lãnh thổ Việt Nam và các nước lân cận (Trung Quốc, Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia), Biển Đông, vịnh Bắc Bộ, vịnh Thái Lan, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Trên bản đồ dùng phương pháp kí hiệu để biểu hiện vị trí các nhà máy điện bằng những kí hiệu đặt đúng vào vị trí phân bố. Bảng chú giải gồm:
- NHÀ MÁY ĐIỆN: Nhiệt điện (kí hiệu ngôi sao màu đỏ) và Thuỷ điện (kí hiệu ngôi sao màu xanh); kích thước kí hiệu lớn thể hiện công suất Trên 1 000 MW, kích thước nhỏ thể hiện Dưới 1 000 MW.
- HỆ THỐNG TRẠM VÀ ĐƯỜNG DÂY TẢI ĐIỆN: Trạm 500 KV (chấm tím), Trạm 200 KV (chấm xanh lục), Đường dây 500 KV (đường màu tím), Đường dây 200 KV (đường màu xanh lục), Biên giới quốc gia.
Các nhà máy điện được ghi tên và phân bố khắp cả nước, ví dụ: Lai Châu, Sơn La, Thác Bà, Hoà Bình, Hà Nội, Phả Lại, Hải Phòng, Quảng Ninh, Mông Dương, Na Dương, Vũng Áng 1, Ialy, Pleiku, Vĩnh Sơn, Sông Hinh, Đa Nhim, Hàm Thuận - Đa Mi, Vĩnh Tân 2, Trị An, Phú Mỹ, Bà Rịa, Thủ Đức, Cần Đơn, Thác Mơ, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4, Trà Nóc, Duyên Hải 1, Cà Mau, Bạc Liêu… Thước tỉ lệ ở dưới bản đồ: 100 - 0 - 100 - 200 - 300 - 400 km.

Gợi ý trả lời

Phương pháp kí hiệu

a) Đối tượng biểu hiện

Phương pháp kí hiệu dùng để biểu hiện các đối tượng địa lí phân bố theo những điểm cụ thể (phân bố dạng điểm), có vị trí xác định trên bản đồ, như: điểm dân cư, trung tâm công nghiệp, nhà máy, điểm khoáng sản, hải cảng, sân bay...

Ví dụ ở hình 2.1: các nhà máy điện và trạm biến áp ở Việt Nam được biểu hiện bằng phương pháp kí hiệu, mỗi kí hiệu đặt đúng vào vị trí phân bố của đối tượng.

b) Hình thức (các dạng kí hiệu)

Các kí hiệu được đặt chính xác vào vị trí phân bố của đối tượng. Thường có ba dạng kí hiệu chính:
- Kí hiệu hình học (hình vuông, tam giác, tròn, ngôi sao...).
- Kí hiệu chữ (dùng chữ cái, ví dụ Fe, Cu, Al...).
- Kí hiệu tượng hình (hình vẽ mô phỏng gần giống đối tượng trong thực tế).

c) Khả năng thể hiện

Phương pháp kí hiệu không chỉ xác định được vị trí của đối tượng mà còn thể hiện được số lượng (quy mô), cấu trúc, chất lượng và động lực phát triển của đối tượng thông qua kích thước, màu sắc, hình dạng của kí hiệu.

Ví dụ ở hình 2.1: màu sắc kí hiệu dùng để phân biệt các loại nhà máy điện khác nhau, còn kích thước kí hiệu thể hiện công suất (quy mô) của mỗi nhà máy.

→ Nhờ đó, chỉ cần nhìn kí hiệu và đối chiếu bảng chú giải, người đọc bản đồ biết được vị trí, loại hình và quy mô của từng đối tượng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.