Sách giáo khoa Địa lí 12

Giải Câu hỏi trang 57 SGK Địa lí 12

Bài 12. Vấn đề phát triển nông nghiệp   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục 1 và hình 12.3, hãy trình bày sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt nước ta.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 57 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bản đồ nông nghiệp Việt Nam năm 2024 thể hiện sự phân bố các vùng sản xuất và các loại cây trồng, vật nuôi trên toàn lãnh thổ nước ta (phần đất liền kéo dài từ khoảng vĩ độ 8°B đến 23°B, kinh độ 102°Đ đến 109°Đ, cùng hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông).

Bản đồ dùng nền màu để phân biệt các vùng sử dụng đất nông nghiệp (chú giải):
- Màu vàng nhạt: Vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm — phân bố rộng ở hai đồng bằng châu thổ lớn là Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, cùng các dải đồng bằng ven biển miền Trung.
- Màu cam: Vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả — tập trung thành mảng lớn ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, rải rác ở Trung du và miền núi phía Bắc.
- Màu xanh lá nhạt: Vùng nông lâm kết hợp — phân bố ở vùng trung du, đồi núi thấp.
- Màu xanh lá đậm: Vùng rừng — chiếm phần lớn miền núi phía Bắc, dãy Trường Sơn và Tây Nguyên.
- Màu tím: Vùng nuôi trồng thuỷ sản — ven biển, rõ nhất ở ven biển Đồng bằng sông Cửu Long (Cà Mau).
- Kí hiệu riêng: Khu nông nghiệp công nghệ cao.

Các loại cây trồng, vật nuôi được biểu thị bằng kí hiệu đặt tại nơi phân bố:
- Cây trồng: Lúa, Ngô, Lạc, Đậu tương, Cây rau đậu, Cây ăn quả, Cây dược liệu, Cà phê, Chè, Điều, Hồ tiêu, Bông, Dừa, Cao su, Mía.
- Vật nuôi: Trâu, Bò, Lợn, Gia cầm.
- Yếu tố thuỷ văn: Sông, Hồ.

Sự phân bố chính của các cây trồng (ngành trồng trọt) đọc được trên bản đồ:
- Lúa: trồng dày đặc ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng — hai vùng trọng điểm lương thực, ngoài ra có ở các đồng bằng ven biển.
- Cây công nghiệp lâu năm: cà phê, cao su, hồ tiêu, điều tập trung ở Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng) và Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Bình Phước); chè ở Trung du và miền núi phía Bắc (Thái Nguyên, Phú Thọ, Lào Cai, Sơn La) và một phần Tây Nguyên (Lâm Đồng).
- Cây công nghiệp hàng năm: mía, lạc, đậu tương, bông phân bố ở Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Trung du miền núi phía Bắc.
- Cây ăn quả: tập trung ở Đồng bằng sông Cửu Long, Trung du và miền núi phía Bắc, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
- Dừa: nhiều ở ven biển Đồng bằng sông Cửu Long và Nam Trung Bộ.

Khung bản đồ còn có lưới kinh — vĩ tuyến, thước tỉ lệ (0 – 100 – 200 km), bản đồ phụ Việt Nam ở góc trên bên phải và chú giải đặt ở góc dưới bên trái.

Gợi ý trả lời

a) Vai trò và tình hình phát triển chung của ngành trồng trọt

Trồng trọt là ngành giữ vai trò chủ đạo trong sản xuất nông nghiệp nước ta, chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp. Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi (đất, khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nguồn nước dồi dào) cùng việc ứng dụng khoa học – công nghệ, ngành trồng trọt nước ta phát triển mạnh theo hướng sản xuất hàng hoá, tập trung, hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn và các khu nông nghiệp công nghệ cao. Cơ cấu cây trồng đa dạng, gồm cây lương thực, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây rau đậu…; đồng thời đẩy mạnh thâm canh, tăng năng suất và chất lượng để phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

b) Sự phát triển và phân bố cây lương thực

- Lúa là cây lương thực chính, được trồng rộng khắp nhưng tập trung dày đặc nhất ở hai vùng trọng điểm lương thực: Đồng bằng sông Cửu Long (vùng sản xuất lúa lớn nhất cả nước) và Đồng bằng sông Hồng; ngoài ra còn trồng ở các đồng bằng ven biển miền Trung.
- Cây hoa màu (ngô, khoai, sắn…) và cây rau đậu được trồng ở nhiều nơi, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và cung cấp thức ăn chăn nuôi.

c) Sự phát triển và phân bố cây công nghiệp

- Cây công nghiệp lâu năm: phát triển mạnh, hình thành các vùng chuyên canh lớn. Cà phê, cao su, hồ tiêu, điều tập trung ở Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng) và Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Bình Phước). Chè phân bố chủ yếu ở Trung du và miền núi phía Bắc (Thái Nguyên, Phú Thọ, Lào Cai, Sơn La) và một phần Tây Nguyên (Lâm Đồng). Đây là nhóm cây có giá trị xuất khẩu cao.
- Cây công nghiệp hàng năm: mía, lạc, đậu tương, bông… phân bố ở Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Trung du miền núi phía Bắc.

d) Sự phát triển và phân bố cây ăn quả

Cây ăn quả ngày càng được mở rộng diện tích và phát triển theo hướng hàng hoá, tập trung ở Đồng bằng sông Cửu Long (lớn nhất), Trung du và miền núi phía Bắc, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Cây dừa trồng nhiều ở ven biển Đồng bằng sông Cửu Long và Nam Trung Bộ.

e) Nhận xét chung về phân bố

Sự phân bố cây trồng gắn chặt với điều kiện sinh thái của từng vùng: cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm tập trung ở các đồng bằng châu thổ và ven biển; cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả tập trung ở vùng đồi núi, cao nguyên (Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Trung du miền núi phía Bắc). Nhờ đó đã hình thành các vùng chuyên canh lớn, nâng cao hiệu quả sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu nông sản.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.