Giải Câu hỏi trang 104 SGK Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào thông tin mục I và hình 24.1, hãy:
- Trình bày đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
- Trình bày một số đặc điểm về dân số của vùng.
Hình 24.1. Bản đồ tự nhiên vùng Trung du và miền núi phía Bắc: thể hiện phân tầng địa hình (từ dưới 50 m đến trên 2 500 m), các dãy núi (Hoàng Liên Sơn, Con Voi, Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao), các cánh cung (Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn), cao nguyên (Sơn La, Mộc Châu), sông (S. Đà, S. Hồng, S. Chảy, S. Lô, S. Gâm, S. Cầu...), các điểm độ cao (Pu Si Lung 3 076 m, Phan-xi-păng 3 143 m...). Ranh giới với Trung Quốc, Lào, đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ và Vịnh Bắc Bộ. Chú giải khoáng sản: than đá, than nâu, sắt, man-gan, chì - kẽm, vàng, đồng, thiếc, pi-rít, bô-xít, ni-ken, von-phram, a-pa-tít, đá quý, đất hiếm, đá vôi, nước khoáng; kèm cửa khẩu, vườn quốc gia, thủ đô Hà Nội.
Gợi ý trả lời
a) Đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ
- Phạm vi lãnh thổ: Vùng Trung du và miền núi phía Bắc gồm 14 tỉnh, với diện tích khoảng 95 nghìn km², chiếm khoảng 28,6% diện tích cả nước — là vùng có diện tích lớn nhất trong các vùng kinh tế của nước ta.
- Vị trí địa lí: Vùng nằm ở phía bắc lãnh thổ nước ta:
+ Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào → có đường biên giới dài với hai nước, với nhiều cửa khẩu quan trọng.
+ Phía nam và đông nam giáp vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Bắc Trung Bộ.
+ Phía đông nam giáp Vịnh Bắc Bộ (vùng biển giàu tiềm năng).
- Ý nghĩa: Vị trí tiếp giáp nhiều quốc gia, nhiều vùng và giáp biển tạo điều kiện thuận lợi cho vùng giao lưu, trao đổi, hợp tác kinh tế với các nước láng giềng và các vùng trong nước (qua các tuyến giao thông và cửa khẩu), đồng thời có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng — an ninh và bảo vệ chủ quyền biên giới của đất nước.
b) Một số đặc điểm về dân số của vùng
- Quy mô dân số: Số dân của vùng khoảng 12,9 triệu người (năm 2021), chiếm khoảng 13,1% số dân cả nước.
- Mật độ và phân bố dân cư: Mật độ dân số thấp (khoảng 136 người/km²), thấp hơn nhiều so với mức trung bình cả nước; dân cư phân bố không đều (thưa thớt ở vùng núi cao, tập trung đông hơn ở khu vực trung du và đô thị).
- Thành phần dân tộc: Là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc (Kinh, Tày, Nùng, Thái, Mường, Mông, Dao…) — có thành phần dân tộc đa dạng nhất cả nước; đồng bào các dân tộc có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất và giàu bản sắc văn hóa.
- Cơ cấu và gia tăng dân số: Cơ cấu dân số thuộc loại trẻ, tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên còn cao hơn mức trung bình cả nước; tỉ lệ dân thành thị thấp.
- Chất lượng cuộc sống: Chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được nâng cao, song vẫn còn chênh lệch giữa các khu vực; đây vừa là nguồn lao động dồi dào vừa đặt ra thách thức về nâng cao trình độ, tạo việc làm cho vùng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.