Sách giáo khoa Địa lí 12

Giải Câu hỏi trang 117 SGK Địa lí 12

Bài 25. Phát triển kinh tế - xã hội ở Đồng bằng sông Hồng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục 2 và hình 25.2, hãy phân tích vấn đề phát triển dịch vụ ở vùng Đồng bằng sông Hồng.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 117 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bản đồ kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng năm 2024. Phạm vi vùng gồm các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình; phía bắc và tây giáp vùng Trung du và miền núi phía Bắc, phía bắc giáp Trung Quốc, phía nam giáp Bắc Trung Bộ, phía đông là Vịnh Bắc Bộ (Biển Đông) với các đảo Cát Bà, Bạch Long Vĩ, vịnh Hạ Long, quần đảo Cô Tô.

QUY MÔ GIÁ TRỊ SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP (vòng tròn hồng đồng tâm, đơn vị nghìn tỉ đồng, giá hiện hành) chia 3 cấp: từ 1 500 trở lên; từ 500 đến dưới 1 500; từ 100 đến dưới 500. Các trung tâm công nghiệp lớn nhất (vòng tròn to nhất) là Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng; quy mô nhỏ hơn ở Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình.

CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP thể hiện bằng kí hiệu phân theo tỉnh/thành: sản xuất kim loại, cơ khí, sản xuất hoá chất, sản xuất giày dép, dệt và sản xuất trang phục, sản xuất sản phẩm điện tử – máy vi tính, sản xuất ô tô và xe có động cơ khác, sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy, sản xuất đồ uống, sản xuất – chế biến thực phẩm. Công nghiệp khai thác gồm: khai thác khí tự nhiên, than đá (tập trung ở Quảng Ninh: Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí), đá vôi, sét – cao lanh, nước khoáng; có các nhà máy nhiệt điện (kí hiệu ngôi sao đỏ, phân bố ở Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình…).

NÔNG – LÂM – THUỶ SẢN (nền màu): vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm (màu vàng, chiếm phần lớn đồng bằng); vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả (màu cam); vùng nông – lâm kết hợp (xanh nhạt); vùng rừng (xanh đậm, ở rìa tây và Quảng Ninh); vùng nuôi trồng thuỷ sản (tím, ven biển). Nông sản tiêu biểu: lúa, ngô, đậu tương, cây rau đậu, cây ăn quả; chăn nuôi bò, lợn, gia cầm; nuôi trồng thuỷ sản và khai thác hải sản ven biển.

HẠ TẦNG VÀ DỊCH VỤ: Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, Bắc Phong Sinh, Hoành Mô – Đồng Văn (Quảng Ninh, giáp Trung Quốc). Nhiều điểm du lịch nổi tiếng: Tràng An, Hoa Lư (Ninh Bình), Chùa Hương, Cúc Phương, vịnh Hạ Long, Cát Bà, Đồ Sơn, Yên Tử, Tam Đảo lân cận… Cảng hàng không quốc tế: Nội Bài (Hà Nội), Cát Bi (Hải Phòng), Vân Đồn (Quảng Ninh). Cảng biển lớn: Hải Phòng, Quảng Ninh. Mạng lưới giao thông dày: đường sắt (từ Hà Nội toả đi các hướng), đường cao tốc và đường ô tô (các tuyến CT.01, CT.03, CT.04, CT.06, quốc lộ 5, 6, 18, 32, 21, 10…), hệ thống sông Hồng, sông Đuống, sông Luộc, sông Đáy, sông Thái Bình. Hà Nội là đầu mối giao thông, thương mại, tài chính – ngân hàng, du lịch lớn nhất vùng.

Bản đồ phụ (góc dưới phải) định vị vùng Đồng bằng sông Hồng trên lãnh thổ Việt Nam. Tỉ lệ khoảng cách thể hiện bằng thước tỉ lệ 25 – 0 – 25 – 50 km; lưới kinh tuyến 106°Đ, 107°Đ, 108°Đ và vĩ tuyến 20°B, 21°B.

Gợi ý trả lời

Phân tích vấn đề phát triển dịch vụ ở vùng Đồng bằng sông Hồng

Dịch vụ ở Đồng bằng sông Hồng phát triển mạnh, đa dạng và ngày càng chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế của vùng. Hà Nội là đầu mối giao thông, trung tâm thương mại, tài chính – ngân hàng và du lịch lớn nhất vùng.

a) Giao thông vận tải

- Mạng lưới giao thông dày đặc, đồng bộ, phát triển vào loại bậc nhất cả nước, với đầy đủ các loại hình: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển và đường sông.
- Đường bộ: nhiều tuyến cao tốc (CT.01, CT.03, CT.04, CT.06) và quốc lộ quan trọng (5, 6, 18, 32, 21, 10...) toả đi khắp các hướng.
- Đường sắt: từ Hà Nội toả đi nhiều hướng, kết nối vùng với các vùng khác trong cả nước.
- Đường hàng không: có các cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội), Cát Bi (Hải Phòng), Vân Đồn (Quảng Ninh).
- Đường biển: có các cảng biển lớn Hải Phòng, Quảng Ninh, gắn với hoạt động xuất nhập khẩu.
- Đường sông: khai thác hệ thống sông Hồng, sông Đuống, sông Luộc, sông Đáy, sông Thái Bình.
→ Hà Nội là đầu mối giao thông lớn nhất của vùng và của phía Bắc.

b) Thương mại

- Hoạt động thương mại phát triển sôi động, gồm cả nội thương và ngoại thương; Hà Nội là trung tâm thương mại lớn nhất vùng.
- Nội thương: hàng hoá phong phú, hệ thống chợ, siêu thị, trung tâm thương mại phát triển; sức mua lớn do dân cư đông.
- Ngoại thương (xuất, nhập khẩu) phát triển mạnh, gắn với các cảng biển và cảng hàng không.
- Có các khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, Bắc Phong Sinh, Hoành Mô – Đồng Văn (Quảng Ninh, giáp Trung Quốc) thúc đẩy giao thương biên giới.

c) Du lịch

- Tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn phong phú, đa dạng.
- Nhiều điểm du lịch nổi tiếng: Tràng An, Hoa Lư, Cúc Phương (Ninh Bình), Chùa Hương (Hà Nội), vịnh Hạ Long, Yên Tử (Quảng Ninh), Cát Bà, Đồ Sơn (Hải Phòng)...
- Loại hình du lịch đa dạng: du lịch biển – đảo, du lịch sinh thái, du lịch văn hoá – lịch sử, tâm linh...
→ Du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, thu hút đông khách trong và ngoài nước.

d) Tài chính – ngân hàng và các dịch vụ khác

- Hà Nội là trung tâm tài chính – ngân hàng lớn của vùng và cả nước, tập trung nhiều ngân hàng, tổ chức tín dụng.
- Các dịch vụ bưu chính – viễn thông, giáo dục – đào tạo, y tế, khoa học – công nghệ phát triển, chất lượng cao, phục vụ nhu cầu của vùng và các vùng lân cận.

Kết luận: Dịch vụ ở Đồng bằng sông Hồng phát triển toàn diện, đa dạng, chất lượng cao, với Hà Nội là trung tâm, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của vùng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.