Giải Câu hỏi trang 122 SGK Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào thông tin mục 1 và hình 27.1, hãy phân tích thế mạnh và hạn chế đối với việc hình thành và phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản ở vùng Bắc Trung Bộ.
Bản đồ tự nhiên vùng Bắc Trung Bộ, gồm thành phố Huế và 4 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, lãnh thổ hẹp ngang và kéo dài theo chiều bắc – nam. Phía tây giáp Lào, phía bắc giáp vùng Trung du và miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Hồng, phía nam giáp Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, phía đông là Vịnh Bắc Bộ.
Địa hình (theo thang phân tầng độ cao từ dưới 100 m đến trên 2 000 m): phía tây là vùng đồi núi cao thuộc dãy Trường Sơn Bắc chạy dọc biên giới Việt – Lào, với các dãy và đỉnh núi lớn như dãy Tam Điệp (phía bắc), đỉnh Pu Xai Lai Leng (2 711 m), đỉnh Rào Cỏ (2 235 m), dãy Hoành Sơn, dãy Giăng Màn, dãy Bạch Mã (đỉnh 1 444 m) ở phía nam; ở giữa là dải đồng bằng ven biển nhỏ hẹp chuyển tiếp; phía đông là biển, thềm lục địa và các đảo. Địa hình thấp dần từ tây sang đông.
Mạng lưới sông ngòi khá dày, chảy theo hướng tây – đông đổ ra Vịnh Bắc Bộ, gồm các sông: sông Mã, sông Chu, sông Cả, sông Con, sông Gianh, sông Bến Hải, sông Thạch Hãn,… Vùng có hồ Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh), hồ Hoà Bình (ở rìa phía bắc) và nhiều cửa sông ven biển như cửa Hới, cửa Lò – cửa Hội, cửa Gianh, cửa Thuận An.
Bờ biển dài với nhiều bãi tắm (Sầm Sơn, Cửa Lò, Thiên Cầm, Nhật Lệ, Lăng Cô,…), các mũi đất (mũi Ròn) và các đảo ven bờ: hòn Mê, đảo Biện Sơn (Thanh Hoá), hòn Ngư, đảo Yến, hòn Sơn Dương, đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị). Ngoài khơi có nhiều bãi cá, bãi tôm.
Tài nguyên rừng phong phú: nhiều khu vực rừng và các vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển như Bến En, Pù Mát, Vũ Quang, Phong Nha – Kẻ Bàng, Bạch Mã, khu dự trữ sinh quyển Miền Tây Nghệ An.
Khoáng sản phân bố rải rác gồm: sắt (Thạch Khê – Hà Tĩnh), crôm (Cổ Định – Thanh Hoá), thiếc (Quỳ Hợp – Nghệ An), ti-tan ven biển, mangan, vàng, đá quý (Quỳ Châu), đá vôi, sét – cao lanh, ni-ken, nước khoáng (Sơn Kim). Dọc biên giới với Lào có các cửa khẩu: Na Mèo, Nậm Cắn, Cầu Treo, Cha Lo, Lao Bảo, La Lay.
Gợi ý trả lời
a) Thế mạnh
*Về tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:*
- Địa hình và đất đai phân hoá từ tây sang đông, tạo điều kiện phát triển cơ cấu nông – lâm – ngư nghiệp đa dạng:
+ Phía tây là vùng đồi núi thuộc dãy Trường Sơn Bắc với diện tích rừng lớn, nhiều đất feralit → thuận lợi phát triển lâm nghiệp (trồng, khoanh nuôi, bảo vệ rừng) và trồng cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su, hồ tiêu,…), cây ăn quả, chăn nuôi gia súc lớn (trâu, bò).
+ Dải đồng bằng ven biển nhỏ hẹp ở giữa có đất phù sa → trồng cây lương thực (lúa), cây công nghiệp hằng năm (lạc, mía, thuốc lá,…).
+ Vùng đất cát, cồn cát ven biển có thể cải tạo để trồng rừng phòng hộ, nuôi trồng thuỷ sản.
- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, có sự phân hoá → cho phép đa dạng hoá cây trồng, vật nuôi nhiệt đới và cả cận nhiệt ở vùng núi cao.
- Mạng lưới sông ngòi khá dày (sông Mã, sông Chu, sông Cả, sông Gianh, sông Bến Hải, sông Thạch Hãn,…) cùng các hồ (Kẻ Gỗ, Cửa Đạt) → cung cấp nước tưới, phù sa cho đồng bằng, phát triển thuỷ lợi và nuôi trồng thuỷ sản nước ngọt.
- Tài nguyên rừng phong phú: nhiều vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển (Bến En, Pù Mát, Vũ Quang, Phong Nha – Kẻ Bàng, Bạch Mã, Miền Tây Nghệ An) với độ che phủ rừng cao, giàu lâm sản và tính đa dạng sinh học → thế mạnh nổi bật cho lâm nghiệp và bảo tồn.
- Vùng biển rộng, giàu tiềm năng: bờ biển dài, nhiều bãi cá, bãi tôm ngoài khơi, các cửa sông (cửa Hới, Cửa Lò – cửa Hội, cửa Gianh, Thuận An), đầm phá, vũng vịnh và các đảo ven bờ (hòn Mê, Biện Sơn, hòn Ngư, Cồn Cỏ,…) → thuận lợi cho khai thác và nuôi trồng thuỷ sản, xây dựng cảng cá.
*Về kinh tế – xã hội:*
- Dân cư có kinh nghiệm trong sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp; nguồn lao động dồi dào.
- Cơ sở hạ tầng, dịch vụ (thuỷ lợi, giống, chế biến) ngày càng được đầu tư; vị trí là cầu nối Bắc – Nam và có các cửa khẩu sang Lào (Na Mèo, Nậm Cắn, Cầu Treo, Cha Lo, Lao Bảo, La Lay) thuận lợi cho giao lưu, tiêu thụ sản phẩm.
b) Hạn chế
- Lãnh thổ hẹp ngang, địa hình bị chia cắt, đồng bằng nhỏ hẹp, nhiều đồi núi → quỹ đất nông nghiệp hạn chế, khó mở rộng quy mô sản xuất tập trung.
- Thiên tai và thời tiết khắc nghiệt: chịu nhiều bão, lũ lụt, hạn hán; có gió phơn Tây Nam (gió Lào) khô nóng; nạn cát bay, cát chảy ở ven biển → gây thiệt hại cho cây trồng, vật nuôi và hoạt động đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản.
- Đất đai nhiều nơi kém màu mỡ (đất cát, đất bạc màu ven biển, đất dốc ở vùng đồi núi dễ bị xói mòn, rửa trôi).
- Rừng tuy giàu tiềm năng nhưng bị suy giảm do khai thác và cháy rừng; việc bảo vệ, phục hồi rừng đòi hỏi nhiều đầu tư.
- Vùng biển tuy nhiều tiềm năng nhưng cũng chịu ảnh hưởng của bão, thiếu cơ sở hạ tầng nghề cá hiện đại ở nhiều nơi.
→ Những hạn chế trên đòi hỏi vùng phải chú trọng thuỷ lợi, trồng rừng phòng hộ, phòng chống thiên tai và chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi hợp lí để phát triển bền vững.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.