Sách giáo khoa Địa lí 12

Giải Câu hỏi trang 149 SGK Địa lí 12

Bài 30. Phát triển kinh tế - xã hội ở vùng Đông Nam Bộ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục 2 và hình 30.2, hãy trình bày tình hình phát triển ngành dịch vụ ở vùng Đông Nam Bộ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 149 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bản đồ kinh tế vùng Đông Nam Bộ năm 2024 (tỉ lệ ~1:2 000 000, thước tỉ lệ 25 – 0 – 25 – 50 km), thể hiện trong khung toạ độ khoảng 8°B–12°B và 106°Đ–108°Đ. Vùng giáp Cam-pu-chia ở phía bắc và tây bắc, giáp vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên ở phía đông bắc, giáp Đồng bằng sông Cửu Long ở phía tây – tây nam, và mở ra Biển Đông ở phía đông – đông nam. Trên đất liền ghi tên các tỉnh, thành phố: Tây Ninh, Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh (cùng các địa danh Long An, Bình Dương nằm trong vùng đã sáp nhập).

Nền màu thể hiện hiện trạng sử dụng đất nông – lâm nghiệp: vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hằng năm (vàng nhạt) phân bố ở phía tây và tây nam (quanh Tây Ninh, ven TP. Hồ Chí Minh); vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả (cam) chiếm diện tích lớn ở trung tâm và phía bắc (Đồng Nai, Tây Ninh); vùng nông – lâm kết hợp (xanh nhạt) và vùng rừng (xanh đậm) ở phía bắc, đông bắc giáp Tây Nguyên và ven biển Cần Giờ.

Các ký hiệu ngành công nghiệp của các tỉnh, thành phố tập trung dày đặc ở tam giác TP. Hồ Chí Minh – Biên Hoà (Đồng Nai) – Bình Dương và lan ra Bà Rịa – Vũng Tàu, gồm: khai thác dầu thô và khí tự nhiên (ngoài khơi, tại các mỏ Bạch Hổ, Rồng, Rạng Đông, Đại Hùng, Lan Tây, Lan Đỏ), nhà máy nhiệt điện, nhà máy thuỷ điện (Trị An, Thác Mơ, Cần Đơn trên sông Bé, sông Đồng Nai), nhà máy điện mặt trời, sản xuất kim loại, cơ khí, sản xuất ô tô và xe có động cơ, sản xuất sản phẩm điện tử – máy vi tính, sản xuất hoá chất, sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất giày – dép, dệt và sản xuất trang phục, sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy, sản xuất đồ uống, sản xuất – chế biến thực phẩm. Quy mô giá trị sản xuất công nghiệp của các tỉnh, thành (vòng tròn, đơn vị nghìn tỉ đồng, giá hiện hành) chia hai cấp: từ 1 500 trở lên và từ 500 đến dưới 1 500, với các vòng tròn lớn nhất ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai.

Mạng lưới giao thông – dịch vụ: các tuyến đường bộ (quốc lộ 1, 13, 14, 22, 51), đường cao tốc có số hiệu (ví dụ CT.01), đường sắt chạy qua TP. Hồ Chí Minh – Đồng Nai. Hệ thống dịch vụ vận tải và cửa ngõ gồm: cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Long Thành, cảng hàng không nội địa (Côn Đảo), cảng biển (TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu), cảng thuỷ nội địa trên sông; các khu kinh tế cửa khẩu giáp Cam-pu-chia (Mộc Bài, Xa Mát ở Tây Ninh). Nhiều điểm du lịch được đánh dấu: Núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng, Dinh Độc Lập (TP. Hồ Chí Minh), Vũng Tàu, Cần Giờ, Côn Đảo.

Các ký hiệu nông nghiệp phân bố theo lãnh thổ: cao su, điều, hồ tiêu, cà phê, mía (cây công nghiệp) tập trung ở Đồng Nai, Tây Ninh; cây ăn quả nhiều ở Đồng Nai; chăn nuôi bò, lợn, gia cầm rải khắp vùng; nuôi trồng thuỷ sản và khai thác hải sản ven biển và ngoài khơi (Cần Giờ, Vũng Tàu, Côn Đảo).

Phần biển (Biển Đông) chiếm nửa dưới bản đồ với quần đảo Côn Sơn (Côn Đảo, hòn Bảy Cạnh, hòn Bông Lang, hòn Tài Lớn) và các mỏ dầu – khí đang khai thác. Bản đồ phụ (góc dưới bên trái) định vị vùng Đông Nam Bộ trong lãnh thổ Việt Nam, có ghi quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa thuộc Việt Nam.

Gợi ý trả lời

Khái quát: Dịch vụ là ngành có vai trò quan trọng, chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu kinh tế và phát triển mạnh nhất, đa dạng nhất cả nước. Đông Nam Bộ dẫn đầu cả nước về nhiều hoạt động dịch vụ, trong đó TP. Hồ Chí Minh là đầu mối và trung tâm dịch vụ lớn nhất của vùng và của cả nước.

a) Giao thông vận tải và logistics
- Mạng lưới giao thông phát triển vào loại hiện đại và đồng bộ nhất cả nước, đủ các loại hình: đường bộ (các quốc lộ 1, 13, 14, 22, 51 và các tuyến cao tốc như CT.01), đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không.
- Là đầu mối giao thông lớn nhất phía Nam, hội tụ tại TP. Hồ Chí Minh.
- Hệ thống cảng biển lớn (TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu với cụm cảng nước sâu), cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Long Thành, cùng các cảng thuỷ nội địa — tạo cửa ngõ giao thương quốc tế và thúc đẩy dịch vụ logistics phát triển nhanh.

b) Thương mại
- Nội thương sôi động, sức mua lớn; TP. Hồ Chí Minh là trung tâm thương mại – mua sắm hàng đầu cả nước.
- Ngoại thương phát triển mạnh, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu thuộc nhóm cao nhất cả nước; có các khu kinh tế cửa khẩu giáp Cam-pu-chia (Mộc Bài, Xa Mát ở Tây Ninh) đẩy mạnh buôn bán qua biên giới.

c) Du lịch
- Là một trong những vùng có ngành du lịch phát triển nhất, với TP. Hồ Chí Minh là trung tâm du lịch lớn.
- Tài nguyên du lịch phong phú cả tự nhiên và nhân văn: Núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng, Dinh Độc Lập, Vũng Tàu, Cần Giờ, Côn Đảo… thu hút đông khách trong và ngoài nước.

d) Các dịch vụ khác
- Tài chính – ngân hàng, bưu chính viễn thông, khoa học – công nghệ phát triển mạnh; TP. Hồ Chí Minh là trung tâm tài chính – ngân hàng lớn nhất cả nước.

Kết luận: Ngành dịch vụ ở Đông Nam Bộ phát triển đa dạng, hiện đại, dẫn đầu cả nước, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hội nhập của vùng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.