Giải Luyện tập 1 trang 13 SGK Giáo dục công dân 9

Gợi ý trả lời

Luyện tập 1 (trang 13) – Bài 2. Khoan dung

Khoan dung là rộng lòng tha thứ, tôn trọng và chấp nhận sự khác biệt của người khác; biết lắng nghe, cảm thông và tạo cơ hội cho người mắc lỗi sửa chữa. Dưới đây là một số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, danh ngôn về lòng khoan dung, kèm phân tích biểu hiện, ý nghĩa và bài học.

a) Tục ngữ, thành ngữ

- "Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại."
- "Một điều nhịn, chín điều lành."
- "Chín bỏ làm mười" / "Yêu nhau chín bỏ làm mười."
- "Năm ngón tay có ngón ngắn ngón dài." (chấp nhận sự khác biệt)

→ Biểu hiện: sẵn sàng tha thứ cho người biết nhận lỗi, hối cải; nhường nhịn, không chấp nhặt, bỏ qua lỗi nhỏ; tôn trọng và chấp nhận điểm khác nhau của mỗi người.

b) Ca dao

- "Bầu ơi thương lấy bí cùng, / Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn."
- "Nhiễu điều phủ lấy giá gương, / Người trong một nước phải thương nhau cùng."

→ Biểu hiện: yêu thương, cảm thông, đùm bọc lẫn nhau dù khác nhau về hoàn cảnh, tính cách; không kì thị, không phân biệt đối xử. (Hai câu này trước hết nói về tình yêu thương, đoàn kết; tinh thần khoan dung thể hiện ở ý "tuy khác giống" mà vẫn thương nhau, tức chấp nhận sự khác biệt.)

c) Danh ngôn

- "Oán giận nên cởi, không nên buộc." (tư tưởng dân gian phương Đông)
- "Bao dung và nhẫn nại có thể làm được nhiều điều hơn là bạo lực."
- "Tha thứ là biểu hiện cao đẹp nhất của tình yêu thương."

→ Biểu hiện: đối xử với người khác bằng sự độ lượng, nhân ái thay vì hận thù, định kiến; dùng tình cảm, lí lẽ thay cho sự nóng giận.

d) Ý nghĩa của lòng khoan dung

- Đối với bản thân: người khoan dung được mọi người yêu mến, kính trọng, tin cậy; tâm hồn thanh thản, nhẹ nhàng, không bị dằn vặt bởi oán hận.
- Đối với người khác: giúp người mắc lỗi có cơ hội nhận ra sai lầm và sửa chữa, tiến bộ, hoàn thiện bản thân.
- Đối với xã hội: làm cho quan hệ giữa người với người trở nên tốt đẹp, gần gũi; góp phần xây dựng cộng đồng, xã hội hòa thuận, lành mạnh.

e) Bài học rút ra cho bản thân

- Sống cởi mở, gần gũi, tôn trọng và chấp nhận sự khác biệt của mọi người; không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
- Biết lắng nghe, cảm thông, tha thứ cho người khác khi họ biết hối hận và sửa lỗi; nhường nhịn trong những việc nhỏ ("một điều nhịn, chín điều lành").
- Tuy nhiên, khoan dung không có nghĩa là bao che, dung túng cho cái sai, cái xấu; cần góp ý chân thành để giúp người khác sửa chữa và tiến bộ.