Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Câu 4 trang 37 SGK Hoá học 10

Bài 6. Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dãy các nguyên tố được sắp xếp theo thứ tự độ âm điện tăng dần là Ca, Mg, P, S. Hãy giải thích sự sắp xếp này dựa trên sự biến đổi độ âm điện theo chu kì và nhóm A.

Lời giải

Xác định vị trí các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- CaCa (Z = 20): nhóm IIA, chu kì 4
- MgMg (Z = 12): nhóm IIA, chu kì 3
- PP (Z = 15): nhóm VA, chu kì 3
- SS (Z = 16): nhóm VIA, chu kì 3

Quy luật biến đổi độ âm điện (SGK):
- *Trong một chu kì*, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân (từ trái sang phải), độ âm điện của các nguyên tử nói chung tăng dần (vì bán kính nguyên tử giảm, hạt nhân hút electron mạnh hơn).
- *Trong một nhóm A*, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân (từ trên xuống dưới), độ âm điện của các nguyên tử nói chung giảm dần (vì bán kính nguyên tử tăng, lực hút của hạt nhân với electron giảm).

a) So sánh CaCa và MgMg (cùng nhóm IIA):

MgMg ở chu kì 3, CaCa ở chu kì 4 (ở dưới MgMg). Trong một nhóm A, từ trên xuống dưới độ âm điện giảm, nên:
χCa<χMg\chi_{Ca} < \chi_{Mg}

b) So sánh MgMg, PP, SS (cùng chu kì 3):

Theo thứ tự điện tích hạt nhân tăng dần: MgMg (nhóm IIA) → PP (nhóm VA) → SS (nhóm VIA), đều ở chu kì 3. Trong một chu kì, từ trái sang phải độ âm điện tăng, nên:
χMg<χP<χS\chi_{Mg} < \chi_{P} < \chi_{S}

c) Kết luận:

Kết hợp hai kết quả trên:
χCa<χMg<χP<χS\chi_{Ca} < \chi_{Mg} < \chi_{P} < \chi_{S}

Vậy dãy Ca,Mg,P,SCa, Mg, P, S được sắp xếp đúng theo thứ tự độ âm điện tăng dần (phù hợp với giá trị tham khảo: Ca≈1,00Ca \approx 1{,}00; Mg≈1,31Mg \approx 1{,}31; P≈2,19P \approx 2{,}19; S≈2,58S \approx 2{,}58).

Đáp số

χ(Ca) < χ(Mg): cùng nhóm IIA, Ca ở dưới nên độ âm điện nhỏ hơnχ(Mg) < χ(P) < χ(S): cùng chu kì 3, tăng từ trái sang phảiThứ tự tăng dần: Ca < Mg < P < S (đúng như đề cho)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.