Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Mở đầu trang 43 SGK Hoá học 10

Bài 8. Định luật tuần hoàn. Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Định luật tuần hoàn đóng vai trò như thế nào trong việc dự đoán tính chất của các chất?

Lời giải

Định luật tuần hoàn: *Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.*

Vì các tính chất biến đổi một cách tuần hoàn và có quy luật theo điện tích hạt nhân (tức theo vị trí nguyên tố trong bảng tuần hoàn), nên định luật tuần hoàn cho phép ta dự đoán được tính chất của các nguyên tố và các chất mà không nhất thiết phải làm thí nghiệm với từng chất:

a) Khi biết vị trí của một nguyên tố trong bảng tuần hoàn (ô, chu kì, nhóm), dựa vào quy luật biến đổi tuần hoàn ta có thể suy ra cấu tạo nguyên tử (số proton, số electron, số lớp electron, số electron lớp ngoài cùng) và ngược lại.

b) Từ vị trí đó, dựa vào quy luật biến đổi trong một chu kì và trong một nhóm, ta dự đoán được các tính chất của nguyên tố: tính kim loại – phi kim, bán kính nguyên tử, độ âm điện, hoá trị cao nhất với oxygen và hoá trị với hydrogen...

c) Đồng thời còn dự đoán được thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ nguyên tố đó, như công thức oxide, hydroxide cao nhất và tính acid – base của chúng, công thức hợp chất khí với hydrogen.

d) Nhờ đó, khi so sánh một nguyên tố với các nguyên tố lân cận (cùng chu kì, cùng nhóm), ta có thể so sánh và dự đoán tính chất của nó, kể cả với những nguyên tố chưa được nghiên cứu kĩ.

Kết luận: Định luật tuần hoàn là cơ sở khoa học giúp dự đoán được tính chất của các nguyên tố và các chất dựa vào vị trí của chúng trong bảng tuần hoàn, nhờ sự biến đổi tuần hoàn và có quy luật của các tính chất theo chiều tăng điện tích hạt nhân.

Đáp số

Định luật tuần hoàn cho phép dự đoán cấu tạo và tính chất của nguyên tố, đơn chất và hợp chất dựa vào vị trí của nguyên tố trong bảng tuần hoàn, nhờ các tính chất biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng điện tích hạt nhân.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.