Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Câu 4 trang 69 SGK Hoá học 10

Bài 11. Liên kết cộng hoá trị   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dựa vào giá trị độ âm điện của các nguyên tử trong Bảng 6.2, xác định loại liên kết trong phân tử các chất: CH4CH_4, CaCl2CaCl_2, HBr, NH3NH_3.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 69 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng 6.2. Giá trị độ âm điện tương đối theo L. C. Pauling (trang 37). Bảng có cột Nhóm (IA, IIA, IIIA, IVA, VA, VIA, VIIA) và hàng Chu kì (1–6). Các ô ghi ký hiệu nguyên tố kèm số hiệu nguyên tử (trên) và giá trị độ âm điện trong ngoặc (dưới): Chu kì 1: IA — ₁H (2,20) Chu kì 2: ₃Li (0,98) | ₄Be (1,57) | ₅B (2,04) | ₆C (2,55) | ₇N (3,04) | ₈O (3,44) | ₉F (3,98) Chu kì 3: ₁₁Na (0,93) | ₁₂Mg (1,31) | ₁₃Al (1,61) | ₁₄Si (1,90) | ₁₅P (2,19) | ₁₆S (2,58) | ₁₇Cl (3,16) Chu kì 4: ₁₉K (0,82) | ₂₀Ca (1,00) | ₃₁Ga (1,81) | ₃₂Ge (2,01) | ₃₃As (2,18) | ₃₄Se (2,55) | ₃₅Br (2,96) Chu kì 5: ₃₇Rb (0,82) | ₃₈Sr (0,95) | ₄₉In (1,78) | ₅₀Sn (1,96) | ₅₁Sb (2,05) | ₅₂Te (2,10) | ₅₃I (2,66) Chu kì 6: ₅₅Cs (0,79) | ₅₆Ba (0,89) | ₈₁Tl (1,62) | ₈₂Pb (2,33) | ₈₃Bi (2,02) | ₈₄Po (2,00) | ₈₅At (2,20)

Lời giải

Quy ước phân loại liên kết theo hiệu độ âm điện Δχ\Delta\chi (SGK Hoá 10 KNTT):

- 0≤Δχ<0,40 \le \Delta\chi < 0{,}4: liên kết cộng hoá trị không cực.
- 0,4≤Δχ<1,70{,}4 \le \Delta\chi < 1{,}7: liên kết cộng hoá trị có cực (phân cực).
- Δχ≥1,7\Delta\chi \ge 1{,}7: liên kết ion.

Giá trị độ âm điện (Bảng 6.2): χH=2,20\chi_H = 2{,}20; χC=2,55\chi_C = 2{,}55; χCa=1,00\chi_{Ca} = 1{,}00; χCl=3,16\chi_{Cl} = 3{,}16; χN=3,04\chi_N = 3{,}04; χBr=2,96\chi_{Br} = 2{,}96.

a) CH4CH_4 — xét liên kết C−HC-H:

Δχ=∣χC−χH∣=∣2,55−2,20∣=0,35\Delta\chi = |\chi_C - \chi_H| = |2{,}55 - 2{,}20| = 0{,}35

Vì 0,35<0,40{,}35 < 0{,}4 nên liên kết C−HC-H là liên kết cộng hoá trị không cực.

b) CaCl2CaCl_2 — xét liên kết giữa CaCa và ClCl:

Δχ=∣χCl−χCa∣=∣3,16−1,00∣=2,16\Delta\chi = |\chi_{Cl} - \chi_{Ca}| = |3{,}16 - 1{,}00| = 2{,}16

Vì 2,16≥1,72{,}16 \ge 1{,}7 nên liên kết trong CaCl2CaCl_2 là liên kết ion.

c) HBrHBr — xét liên kết H−BrH-Br:

Δχ=∣χBr−χH∣=∣2,96−2,20∣=0,76\Delta\chi = |\chi_{Br} - \chi_H| = |2{,}96 - 2{,}20| = 0{,}76

Vì 0,4≤0,76<1,70{,}4 \le 0{,}76 < 1{,}7 nên liên kết H−BrH-Br là liên kết cộng hoá trị có cực (phân cực).

d) NH3NH_3 — xét liên kết N−HN-H:

Δχ=∣χN−χH∣=∣3,04−2,20∣=0,84\Delta\chi = |\chi_N - \chi_H| = |3{,}04 - 2{,}20| = 0{,}84

Vì 0,4≤0,84<1,70{,}4 \le 0{,}84 < 1{,}7 nên liên kết N−HN-H là liên kết cộng hoá trị có cực (phân cực).

Đáp số

CH4CH_4: Δχ=0,35\Delta\chi = 0{,}35 → liên kết cộng hoá trị không cựcCaCl2CaCl_2: Δχ=2,16\Delta\chi = 2{,}16 → liên kết ionHBrHBr: Δχ=0,76\Delta\chi = 0{,}76 → liên kết cộng hoá trị có cựcNH3NH_3: Δχ=0,84\Delta\chi = 0{,}84 → liên kết cộng hoá trị có cực

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.