Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Câu hỏi 6 trang 76 SGK Hoá học 10

Bài 15. Phản ứng oxi hoá – khử   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đèn xì oxygen – acetylene có cấu tạo gồm hai ống dẫn khí: một ống dẫn khí oxygen, một ống dẫn khí acetylene (Hình 15.1). Khi đèn hoạt động, hai khí này được trộn vào nhau để thực hiện phản ứng đốt cháy theo sơ đồ:

C2H2+O2→toCO2+H2OC_2H_2 + O_2 \xrightarrow{t^o} CO_2 + H_2O

Phản ứng toả nhiệt lớn, tạo ra ngọn lửa có nhiệt độ đạt đến 3 000 °C nên được dùng để hàn cắt kim loại.

Hãy xác định chất oxi hoá, chất khử và lập phương trình hoá học của phản ứng trên theo phương pháp thăng bằng electron.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 76 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ sơ đồ cấu tạo đầu đèn xì oxygen – acetylene: một thân đèn hình trụ thuôn dài chụm về phía đầu phun, bên trong có hai ống dẫn khí riêng biệt dẫn tới đầu đèn, một ống được chú thích là Oxygen và một ống được chú thích là Acetylene; hai khí được dẫn tới đầu đèn và trộn vào nhau để cháy tạo ngọn lửa ở đầu phun.

Lời giải

a) Xác định số oxi hoá và chất oxi hoá, chất khử

Xác định số oxi hoá các nguyên tố:

C2−1H2+1+O20→toC+4O2−2+H2+1O−2\overset{-1}{C_2}\overset{+1}{H_2} + \overset{0}{O_2} \xrightarrow{t^o} \overset{+4}{C}\overset{-2}{O_2} + \overset{+1}{H_2}\overset{-2}{O}

- Carbon: số oxi hoá tăng từ −1-1 lên +4⇒+4 \Rightarrow C nhường electron (sự oxi hoá).
- Oxygen: số oxi hoá giảm từ 00 xuống −2⇒-2 \Rightarrow O nhận electron (sự khử).

Vậy:
- Chất khử: C2H2C_2H_2 (chứa C có số oxi hoá tăng).
- Chất oxi hoá: O2O_2 (số oxi hoá của O giảm).

b) Lập phương trình theo phương pháp thăng bằng electron

Bước 1 – 2. Viết các quá trình oxi hoá và quá trình khử (mỗi phân tử C2H2C_2H_2 có 2 nguyên tử C):

Quá trình oxi hoá: 2C−1→2C+4+10e2\overset{-1}{C} \rightarrow 2\overset{+4}{C} + 10e

Quá trình khử: O20+4e→2O−2\overset{0}{O_2} + 4e \rightarrow 2\overset{-2}{O}

Bước 3. Tìm hệ số để số electron nhường = số electron nhận (bội chung nhỏ nhất của 10 và 4 là 20):

2×(2C−1→2C+4+10e)2 \times \left( 2\overset{-1}{C} \rightarrow 2\overset{+4}{C} + 10e \right)

5×(O20+4e→2O−2)5 \times \left( \overset{0}{O_2} + 4e \rightarrow 2\overset{-2}{O} \right)

Bước 4. Đặt hệ số vào phương trình và cân bằng các nguyên tố còn lại:

2C2H2+5O2→to4CO2+2H2O2C_2H_2 + 5O_2 \xrightarrow{t^o} 4CO_2 + 2H_2O

Kiểm tra lại số nguyên tử hai vế:
- C: trái 2×2=42 \times 2 = 4; phải 44. ✓
- H: trái 2×2=42 \times 2 = 4; phải 2×2=42 \times 2 = 4. ✓
- O: trái 5×2=105 \times 2 = 10; phải 4×2+2=104 \times 2 + 2 = 10. ✓

Phương trình đã cân bằng đúng.

Đáp số

Chất oxi hoá: O2O_2; chất khử: C2H2C_2H_22C2H2+5O2→to4CO2+2H2O2C_2H_2 + 5O_2 \xrightarrow{t^o} 4CO_2 + 2H_2O

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.