Mục lục Bài 1/89
Sách giáo khoa Hoá học 11

Giải Hoạt động trang 7 SGK Hoá học 11

Bài 1. Khái niệm về cân bằng hoá học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm 2: Cho 2 mol HI vào bình. Kết quả thí nghiệm cũng cho thấy dù thời gian phản ứng kéo dài bao lâu thì trong bình vẫn chỉ tạo ra 0,2 mol H2H_2 và 0,2 mol I2I_2; còn dư 1,6 mol HI.

Thực hiện yêu cầu sau:

1. Viết phương trình hoá học của các phản ứng xảy ra trong thí nghiệm 1 và thí nghiệm 2.

2. Trong cả hai thí nghiệm trên, dù thời gian phản ứng kéo dài bao lâu thì các chất đầu đều còn lại sau phản ứng. Giải thích.

Lời giải

Phản ứng tổng hợp/phân hủy hydrogen iodide (HI)

a) Phương trình hoá học ở hai thí nghiệm

- Thí nghiệm 1 (cho H2H_2 và I2I_2 vào bình) — phản ứng tạo thành HI:

H2(g)+I2(g)⟶2HI(g)H_2(g) + I_2(g) \longrightarrow 2HI(g)

- Thí nghiệm 2 (cho HI vào bình) — phản ứng phân hủy HI:

2HI(g)⟶H2(g)+I2(g)2HI(g) \longrightarrow H_2(g) + I_2(g)

Hai phương trình trên chính là chiều thuận và chiều nghịch của cùng một phản ứng. Vì thế có thể viết gộp lại thành phản ứng thuận nghịch:

H2(g)+I2(g)⇌2HI(g)H_2(g) + I_2(g) \rightleftharpoons 2HI(g)

b) Giải thích vì sao chất đầu luôn còn lại sau phản ứng

Phản ứng giữa H2H_2 và I2I_2 là phản ứng thuận nghịch: trong cùng điều kiện, đồng thời xảy ra cả phản ứng thuận (tạo HI) và phản ứng nghịch (HI phân hủy lại thành H2H_2, I2I_2).

- Ở thí nghiệm 1: H2H_2 và I2I_2 kết hợp tạo ra HI (chiều thuận); nhưng HI vừa tạo ra lại phân hủy một phần trở lại H2H_2 và I2I_2 (chiều nghịch). Do đó H2H_2 và I2I_2 không thể chuyển hết thành HI.
- Ở thí nghiệm 2: HI phân hủy tạo H2H_2 và I2I_2 (chiều nghịch); nhưng H2H_2 và I2I_2 sinh ra lại kết hợp một phần tạo HI trở lại (chiều thuận). Do đó HI không thể phân hủy hết.

Sau một thời gian, tốc độ phản ứng thuận bằng tốc độ phản ứng nghịch, hệ đạt trạng thái cân bằng hoá học: nồng độ (số mol) các chất không thay đổi nữa dù phản ứng vẫn tiếp diễn. Vì phản ứng không xảy ra hoàn toàn theo một chiều nên trong bình luôn có mặt đủ cả ba chất H2H_2, I2I_2 và HI — nghĩa là các chất đầu luôn còn lại, dù kéo dài thời gian bao lâu.

*(Kiểm tra số liệu TN2: từ 2 mol HI, tạo 0,2 mol H2H_2 và 0,2 mol I2I_2 ⇒ lượng HI đã phân hủy =2×0,2=0,4= 2 \times 0{,}2 = 0{,}4 mol ⇒ HI còn lại =2−0,4=1,6= 2 - 0{,}4 = 1{,}6 mol — đúng với đề.)*

Đáp số

H2+I2⇌2HIH_2 + I_2 \rightleftharpoons 2HI (TN1 theo chiều thuận, TN2 theo chiều nghịch)Do phản ứng thuận nghịch, hệ đạt cân bằng hoá học nên chất đầu luôn còn lại — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.