Sách giáo khoa Hoá học 11

Giải Câu 3 trang 31 SGK Hoá học 11

Bài 4. Nitrogen   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong phương trình hoá học của phản ứng giữa nitrogen với oxygen:

a) Hãy xác định các nguyên tử có sự thay đổi số oxi hoá.

b) Tại sao thực tế không sử dụng phản ứng này để tạo ra NO, một hợp chất trung gian quan trọng trong công nghiệp sản xuất nitric acid?

Lời giải

Phương trình hoá học của phản ứng giữa nitrogen với oxygen:

N2+O2→  t∘ rất cao  2NON_2 + O_2 \xrightarrow{\;t^\circ \text{ rất cao}\;} 2NO

(phản ứng thuận nghịch, cần nhiệt độ khoảng 3000 ∘C3000\,^\circ C hoặc tia lửa điện).

a) Xác định các nguyên tử có sự thay đổi số oxi hoá:

Xác định số oxi hoá của các nguyên tố trước và sau phản ứng:

N20+O20⟶2N+2O−2\overset{0}{N_2} + \overset{0}{O_2} \longrightarrow 2\overset{+2}{N}\overset{-2}{O}

- Nguyên tử nitrogen (N): số oxi hoá tăng từ 00 lên +2+2 → N nhường electron, là chất khử.
- Nguyên tử oxygen (O): số oxi hoá giảm từ 00 xuống −2-2 → O nhận electron, là chất oxi hoá.

Vậy cả hai nguyên tử N và O đều có sự thay đổi số oxi hoá.

b) Vì sao thực tế không dùng phản ứng này để tạo ra NO:

- Liên kết ba N≡NN\equiv N trong phân tử N2N_2 rất bền, nên phản ứng chỉ xảy ra ở nhiệt độ rất cao (khoảng 3000 ∘C3000\,^\circ C) hoặc nhờ tia lửa điện, tiêu tốn rất nhiều năng lượng.
- Phản ứng thuận nghịch và thu nhiệt, nên hiệu suất tạo NO rất thấp.

Do chi phí năng lượng lớn mà lượng NO thu được ít, phản ứng này không hiệu quả về mặt kinh tế. Trong thực tế, NO được sản xuất bằng cách oxi hoá ammonia (NH3NH_3) bằng oxygen với xúc tác Pt, cho hiệu suất cao hơn nhiều.

Đáp số

N: 0 → +2 (chất khử); O: 0 → -2 (chất oxi hoá)Phản ứng cần nhiệt độ rất cao (~3000°C), thuận nghịch và thu nhiệt, hiệu suất thấp, tốn nhiều năng lượng nên không kinh tế; thực tế điều chế NO bằng oxi hoá NH₃ với xúc tác Pt

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.