Sách giáo khoa Hoá học 11

Giải Hoạt động trang 19 SGK Hoá học 11

Bài 2. Cân bằng trong dung dịch nước   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho các dung dịch: HCl, NaOH, Na2_2CO3_3.

a) Viết phương trình điện li của các chất trên.

b) Sử dụng máy đo pH (hoặc giấy pH) xác định pH, môi trường (acid/base) của các dung dịch trên.

c) Theo khái niệm acid-base trong môn Khoa học tự nhiên ở lớp 8, trong những chất cho ở trên: Chất nào là acid? Chất nào là base?

Lời giải

a) Phương trình điện li

HCl là acid mạnh, NaOH là base mạnh, Na2_2CO3_3 là muối tan — cả ba điện li hoàn toàn:

HCl→H++Cl−\text{HCl} \rightarrow \text{H}^+ + \text{Cl}^-

NaOH→Na++OH−\text{NaOH} \rightarrow \text{Na}^+ + \text{OH}^-

Na2CO3→2Na++CO32−\text{Na}_2\text{CO}_3 \rightarrow 2\text{Na}^+ + \text{CO}_3^{2-}

b) pH và môi trường

- Dung dịch HCl: điện li tạo ra ion H+^+ nên [H+]>[OH−][\text{H}^+] > [\text{OH}^-], do đó pH < 7 → môi trường acid.
- Dung dịch NaOH: điện li tạo ra ion OH−^- nên [OH−]>[H+][\text{OH}^-] > [\text{H}^+], do đó pH > 7 → môi trường base.
- Dung dịch Na2_2CO3_3: là muối của base mạnh (NaOH) và acid yếu (H2_2CO3_3). Ion CO32−_3^{2-} nhận proton của nước làm tăng nồng độ OH−^-:

CO32−+H2O⇌HCO3−+OH−\text{CO}_3^{2-} + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{HCO}_3^- + \text{OH}^-

nên [OH−]>[H+][\text{OH}^-] > [\text{H}^+], do đó pH > 7 → môi trường base.

c) Theo khái niệm acid – base ở môn Khoa học tự nhiên lớp 8

Ở lớp 8: *acid* là chất khi tan trong nước phân li ra ion H+^+; *base* là chất khi tan trong nước phân li ra ion OH−^-. Đối chiếu kết quả câu a:

- HCl phân li ra H+^+ → HCl là acid.
- NaOH phân li ra OH−^- → NaOH là base.
- Na2_2CO3_3 phân li ra Na+^+ và CO32−_3^{2-}, không trực tiếp tạo ra H+^+ hay OH−^- → theo khái niệm lớp 8, Na2_2CO3_3 là muối, không phải acid cũng không phải base (dù dung dịch của nó có môi trường base do CO32−_3^{2-} thủy phân).

Đáp số

HCl → H⁺ + Cl⁻; NaOH → Na⁺ + OH⁻; Na₂CO₃ → 2Na⁺ + CO₃²⁻HCl: pH < 7, môi trường acid; NaOH: pH > 7, môi trường base; Na₂CO₃: pH > 7, môi trường baseAcid: HCl; Base: NaOH; Na₂CO₃ là muối (không phải acid, không phải base)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.