Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi 2 trang 15 SGK Hoá học 12

Bài 2. Xà phòng và chất giặt rửa   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong các chất sau, chất nào là xà phòng, chất nào là chất giặt rửa tổng hợp? Xác định đầu ưa nước và đuôi kị nước của các chất này.

a) CH3[CH2]14COONaCH_3[CH_2]_{14}COONa;

b) CH3[CH2]10CH2OSO3NaCH_3[CH_2]_{10}CH_2OSO_3Na.

Lời giải

Nhận biết chung: Xà phòng là muối natri (hoặc kali) của axit béo. Chất giặt rửa tổng hợp là muối natri của axit đođexylbenzensunfonic hoặc của ankyl sunfat (gốc hiđrocacbon gắn với nhóm −OSO3Na-OSO_3Na hay −SO3Na-SO_3Na). Mỗi phân tử đều gồm đầu ưa nước (phân cực, tan trong nước) và đuôi kị nước (gốc hiđrocacbon dài, không tan trong nước).

a) CH3[CH2]14COONaCH_3[CH_2]_{14}COONa

Đây là muối natri của axit béo (CH3[CH2]14COOHCH_3[CH_2]_{14}COOH là axit panmitic) nên chất này là xà phòng.

- Đầu ưa nước: nhóm cacboxylat −COONa-COONa.
- Đuôi kị nước: gốc hiđrocacbon CH3[CH2]14−CH_3[CH_2]_{14}-.

b) CH3[CH2]10CH2OSO3NaCH_3[CH_2]_{10}CH_2OSO_3Na

Đây là muối natri của ankyl sunfat (gốc hiđrocacbon gắn với nhóm −OSO3Na-OSO_3Na), không phải muối của axit béo, nên chất này là chất giặt rửa tổng hợp.

- Đầu ưa nước: nhóm sunfat −OSO3Na-OSO_3Na.
- Đuôi kị nước: gốc hiđrocacbon CH3[CH2]10CH2−CH_3[CH_2]_{10}CH_2-.

Đáp số

Xà phòng; đầu ưa nước −COONa-COONa, đuôi kị nước CH3[CH2]14−CH_3[CH_2]_{14}-Chất giặt rửa tổng hợp; đầu ưa nước −OSO3Na-OSO_3Na, đuôi kị nước CH3[CH2]10CH2−CH_3[CH_2]_{10}CH_2-

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.