Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu 5 trang 19 SGK Hoá học 12

Bài 2. Xà phòng và chất giặt rửa (Luyện tập chương Ester – Lipid – Xà phòng và chất giặt rửa)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy phân loại các chất sau thành hai nhóm là xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp: C15H31COONaC_{15}H_{31}COONa; CH3[CH2]11OSO3NaCH_3[CH_2]_{11}OSO_3Na; CH3[CH2]11C6H4SO3NaCH_3[CH_2]_{11}C_6H_4SO_3Na; C17H33COOKC_{17}H_{33}COOK.

Lời giải

Dấu hiệu nhận biết (theo SGK):

- Xà phòng là muối natri (hoặc kali) của các acid béo (acid carboxylic có mạch carbon dài), nhóm phân cực là −COONa-COONa hoặc −COOK-COOK.
- Chất giặt rửa tổng hợp là muối natri của alkyl sulfate (−OSO3Na-OSO_3Na) hoặc của alkylbenzenesulfonate (−SO3Na-SO_3Na), được tổng hợp từ sản phẩm của dầu mỏ chứ không phải từ acid béo.

a) C15H31COONaC_{15}H_{31}COONa: có nhóm −COONa-COONa → là muối natri của acid béo (sodium palmitate) → xà phòng.

b) CH3[CH2]11OSO3NaCH_3[CH_2]_{11}OSO_3Na: có nhóm −OSO3Na-OSO_3Na (alkyl sulfate) → chất giặt rửa tổng hợp.

c) CH3[CH2]11C6H4SO3NaCH_3[CH_2]_{11}C_6H_4SO_3Na: có nhóm −SO3Na-SO_3Na gắn vào vòng benzene (alkylbenzenesulfonate) → chất giặt rửa tổng hợp.

d) C17H33COOKC_{17}H_{33}COOK: có nhóm −COOK-COOK → là muối kali của acid béo (potassium oleate) → xà phòng.

Kết luận — phân thành hai nhóm:

- Xà phòng: C15H31COONaC_{15}H_{31}COONa và C17H33COOKC_{17}H_{33}COOK.
- Chất giặt rửa tổng hợp: CH3[CH2]11OSO3NaCH_3[CH_2]_{11}OSO_3Na và CH3[CH2]11C6H4SO3NaCH_3[CH_2]_{11}C_6H_4SO_3Na.

Đáp số

Xà phòng: C15H31COONaC_{15}H_{31}COONa (nhóm −COONa-COONa)Chất giặt rửa tổng hợp: CH3[CH2]11OSO3NaCH_3[CH_2]_{11}OSO_3Na (nhóm −OSO3Na-OSO_3Na)Chất giặt rửa tổng hợp: CH3[CH2]11C6H4SO3NaCH_3[CH_2]_{11}C_6H_4SO_3Na (nhóm −SO3Na-SO_3Na)Xà phòng: C17H33COOKC_{17}H_{33}COOK (nhóm −COOK-COOK)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.