Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi trang 44 SGK Hoá học 12

Bài 9. Peptide và protein   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một tripeptide có cấu tạo như sau (Hình 9.2): Tripeptide trên cấu thành bằng cách nào? Tại sao lại gọi là tripeptide?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 44 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.2. Cấu tạo của phân tử tripeptide Val-Gly-Ala. Ba amino acid ban đầu: valine CH3−CH(CH3)−CH_3-CH(CH_3)- gắn với nhóm H2N−CH−COOHH_2N-CH-COOH (nhóm bên là −CH(CH3)2-CH(CH_3)_2), glycine H2N−CH2−COOHH_2N-CH_2-COOH, alanine H2N−CH(CH3)−COOHH_2N-CH(CH_3)-COOH. Chúng kết hợp tạo tripeptide: H2N−CH(CH(CH3)2)−CO−NH−CH2−CO−NH−CH(CH3)−COOHH_2N-CH(CH(CH_3)_2)-CO-NH-CH_2-CO-NH-CH(CH_3)-COOH. Trong đó: đầu trái là 'Amino acid đầu N', đầu phải là 'Amino acid đầu C', liên kết giữa hai đơn vị là 'Liên kết peptide' (-CO-NH-).

Lời giải

Phân tích: Tripeptide Val-Gly-Ala trong Hình 9.2 được tạo thành từ ba phân tử α\alpha-amino acid ban đầu là valine (Val), glycine (Gly) và alanine (Ala).

a) Tripeptide trên được cấu thành bằng cách nào?

Tripeptide được tạo thành bằng phản ứng *ngưng tụ* (tách nước) giữa ba phân tử α\alpha-amino acid: nhóm carboxyl −COOH-COOH của amino acid này phản ứng với nhóm amino −NH2-NH_2 của amino acid kế tiếp, mỗi lần kết hợp loại đi một phân tử nước H2OH_2O và hình thành một *liên kết peptide* −CO−NH−-CO-NH-.

- Lần thứ nhất: nhóm −COOH-COOH của Val kết hợp với nhóm −NH2-NH_2 của Gly, tách 1 phân tử H2OH_2O, tạo liên kết peptide thứ nhất.
- Lần thứ hai: nhóm −COOH-COOH của Gly kết hợp với nhóm −NH2-NH_2 của Ala, tách tiếp 1 phân tử H2OH_2O, tạo liên kết peptide thứ hai.

Kết quả thu được phân tử tripeptide:

H2N−CH(CH(CH3)2)−CO−NH−CH2−CO−NH−CH(CH3)−COOHH_2N-CH(CH(CH_3)_2)-CO-NH-CH_2-CO-NH-CH(CH_3)-COOH

Trong phân tử còn giữ lại một đầu chứa nhóm −NH2-NH_2 tự do (amino acid đầu N, là Val) và một đầu chứa nhóm −COOH-COOH tự do (amino acid đầu C, là Ala); hai đơn vị liền kề nối với nhau qua liên kết peptide −CO−NH−-CO-NH-.

b) Tại sao lại gọi là tripeptide?

Gọi là *tripeptide* vì phân tử này được tạo nên từ ba đơn vị α\alpha-amino acid (tiếp đầu ngữ *tri-* nghĩa là ba) liên kết với nhau bằng hai liên kết peptide. (Tổng quát: peptide tạo từ 2, 3,… đơn vị amino acid gọi lần lượt là dipeptide, tripeptide,…)

Đáp số

Tạo thành bằng phản ứng ngưng tụ (tách nước) giữa 3 phân tử α-amino acid Val, Gly, Ala, hình thành 2 liên kết peptide –CO–NH–Vì được cấu thành từ 3 đơn vị α-amino acid (tri- = ba) nối nhau bằng 2 liên kết peptide

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.