Giải Hoạt động trang 72 SGK Hoá học 12
Đề bài
Nghiên cứu về chiều phản ứng giữa các cặp oxi hoá – khử
Xét hai phản ứng oxi hoá – khử sau:
(1)
(2)
1. Dựa vào Bảng 15.1, so sánh thế điện cực chuẩn của các cặp oxi hoá – khử: với ; với .
2. Chỉ ra chất khử mạnh hơn và chất oxi hoá mạnh hơn trong mỗi phản ứng.
3. Dựa vào giá trị thế điện cực chuẩn, rút ra nhận xét chung về chiều phản ứng giữa các cặp oxi hoá – khử ở trên.
Bảng 15.1. Giá trị thế điện cực chuẩn (đơn vị V) của một số cặp oxi hoá – khử, xếp theo chiều thế điện cực chuẩn tăng dần (tính oxi hoá của dạng oxi hoá tăng dần, tính khử của dạng khử giảm dần từ trên xuống):
| Nguyên tố | Bán phản ứng | Thế điện cực chuẩn (V) |
|---|---|---|
| Li | | |
| K | | |
| Ba | | |
| Ca | | |
| Na | | |
| Mg | | |
| Al | | |
| Zn | | |
| Cr | | |
| Fe | | |
| | | (tại pH = 7) |
| Cd | | |
| Ni | | |
| Sn | | |
| Pb | | |
| | | |
| Cu | | |
| Fe | | |
| Ag | | |
| Hg | | |
| Br | | |
| O | | |
| Cl | | |
| Au | | |
Các giá trị cần cho bài: V; V; V.
Lời giải
1. So sánh thế điện cực chuẩn của các cặp oxi hoá – khử
Dựa vào Bảng 15.1, ta có các giá trị:
V; V; V.
a) So sánh cặp với :
Vậy thế điện cực chuẩn của cặp nhỏ hơn cặp .
b) So sánh cặp với :
Vậy thế điện cực chuẩn của cặp nhỏ hơn cặp .
2. Chất khử mạnh hơn và chất oxi hoá mạnh hơn trong mỗi phản ứng
Quy luật: cặp oxi hoá – khử có thế điện cực chuẩn càng nhỏ thì dạng khử (kim loại) có tính khử càng mạnh; cặp có thế điện cực chuẩn càng lớn thì dạng oxi hoá (ion kim loại) có tính oxi hoá càng mạnh.
a) Phản ứng (1):
Vì nên:
- Chất khử mạnh hơn là (dạng khử của cặp có thế nhỏ hơn).
- Chất oxi hoá mạnh hơn là (dạng oxi hoá của cặp có thế lớn hơn).
b) Phản ứng (2):
Vì nên:
- Chất khử mạnh hơn là (dạng khử của cặp có thế nhỏ hơn).
- Chất oxi hoá mạnh hơn là (dạng oxi hoá của cặp có thế lớn hơn).
3. Nhận xét chung về chiều phản ứng
Qua hai phản ứng trên, ta thấy phản ứng oxi hoá – khử giữa hai cặp oxi hoá – khử xảy ra theo chiều: dạng khử của cặp có thế điện cực chuẩn nhỏ hơn phản ứng với dạng oxi hoá của cặp có thế điện cực chuẩn lớn hơn, tạo thành dạng oxi hoá và dạng khử mới (có tính oxi hoá và tính khử yếu hơn).
Nói cách khác, chất oxi hoá mạnh hơn (thuộc cặp có lớn hơn) sẽ oxi hoá chất khử mạnh hơn (thuộc cặp có nhỏ hơn). Đây chính là quy tắc alpha (α): khi sắp các cặp theo chiều tăng dần, phản ứng tự diễn ra theo chiều mũi tên đi từ chất khử của cặp bên trên (thế nhỏ) đến chất oxi hoá của cặp bên dưới (thế lớn).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.