Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Bài 6 trang 75 SGK Hoá học 12

Bài 15. Thế điện cực và nguồn điện hoá học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một pin Galvani được thiết lập ở điều kiện chuẩn theo sơ đồ Hình 15.10. Dựa vào giá trị thế điện cực chuẩn ở Bảng 15.1:

a) Xác định anode, cathode và viết các quá trình xảy ra ở anode, cathode. Viết phương trình hoá học của phản ứng xảy ra trong pin.

b) Tính sức điện động chuẩn của pin và so sánh với giá trị hiển thị trên vôn kế.

c) Xác định chiều của dòng electron chạy qua dây dẫn.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 75 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 15.10: Sơ đồ pin Cu – Ag: hai cốc đựng dung dịch nối với nhau bằng cầu muối. Cốc bên trái chứa điện cực Cu nhúng trong dung dịch CuSO₄ 1 M; cốc bên phải chứa điện cực Ag nhúng trong dung dịch AgNO₃ 1 M. Hai điện cực nối với vôn kế; vôn kế hiển thị giá trị 0,459 (V), cực âm của vôn kế nối với Cu, cực dương nối với Ag.

Bảng 15.1: Giá trị thế điện cực chuẩn của một số cặp oxi – hoá khử. Bảng gồm ba cột: Nguyên tố | Bán phản ứng | Thế điện cực chuẩn E∘E^\circ, V. Dọc theo bảng, từ trên xuống dưới: tính oxi hoá của dạng oxi hoá tăng dần (cột trái); tính khử của dạng khử giảm dần (cột phải).

| Nguyên tố | Bán phản ứng | E∘E^\circ (V) |
|---|---|---|
| Li | Li++1e⇌Li\text{Li}^+ + 1e \rightleftharpoons \text{Li} | −3,040 |
| K | K++1e⇌K\text{K}^+ + 1e \rightleftharpoons \text{K} | −2,924 |
| Ba | Ba2++2e⇌Ba\text{Ba}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Ba} | −2,92 |
| Ca | Ca2++2e⇌Ca\text{Ca}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Ca} | −2,84 |
| Na | Na++1e⇌Na\text{Na}^+ + 1e \rightleftharpoons \text{Na} | −2,713 |
| Mg | Mg2++2e⇌Mg\text{Mg}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Mg} | −2,356 |
| Al | Al3++3e⇌Al\text{Al}^{3+} + 3e \rightleftharpoons \text{Al} | −1,676 |
| Zn | Zn2++2e⇌Zn\text{Zn}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Zn} | −0,762 |
| Cr | Cr3++3e⇌Cr\text{Cr}^{3+} + 3e \rightleftharpoons \text{Cr} | −0,74 |
| Fe | Fe2++2e⇌Fe\text{Fe}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Fe} | −0,44 |
| H₂ | 2H2O+2e⇌H2+2OH−2\text{H}_2\text{O} + 2e \rightleftharpoons \text{H}_2 + 2\text{OH}^- | −0,414 *(tại pH = 7)* |
| Cd | Cd2++2e⇌Cd\text{Cd}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Cd} | −0,403 |
| Ni | Ni2++2e⇌Ni\text{Ni}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Ni} | −0,257 |
| Sn | Sn2++2e⇌Sn\text{Sn}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Sn} | −0,137 |
| Pb | Pb2++2e⇌Pb\text{Pb}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Pb} | −0,126 |
| H₂ | 2H++2e⇌H22\text{H}^+ + 2e \rightleftharpoons \text{H}_2 | 0,000 |
| Cu | Cu2++2e⇌Cu\text{Cu}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Cu} | +0,340 |
| Fe | Fe3++1e⇌Fe2+\text{Fe}^{3+} + 1e \rightleftharpoons \text{Fe}^{2+} | +0,771 |
| Ag | Ag++1e⇌Ag\text{Ag}^+ + 1e \rightleftharpoons \text{Ag} | +0,799 |
| Hg | Hg2++2e⇌Hg\text{Hg}^{2+} + 2e \rightleftharpoons \text{Hg} | +0,853 |
| Br | Br2(aq)+2e⇌2Br−\text{Br}_2(aq) + 2e \rightleftharpoons 2\text{Br}^- | +1,087 |
| O | O2+4H++4e⇌2H2O\text{O}_2 + 4\text{H}^+ + 4e \rightleftharpoons 2\text{H}_2\text{O} | +1,229 |
| Cl | Cl2(aq)+2e⇌2Cl−\text{Cl}_2(aq) + 2e \rightleftharpoons 2\text{Cl}^- | +1,358 |
| Au | Au3++3e⇌Au\text{Au}^{3+} + 3e \rightleftharpoons \text{Au} | +1,52 |

Lời giải

a) Xác định anode, cathode và các quá trình điện cực

Tra Bảng 15.1:
- Cặp Cu2+/Cu\text{Cu}^{2+}/\text{Cu} có E∘=+0,340E^\circ = +0{,}340 V.
- Cặp Ag+/Ag\text{Ag}^+/\text{Ag} có E∘=+0,799E^\circ = +0{,}799 V.

Cực có thế điện cực chuẩn lớn hơn là cathode (cực dương), cực có thế điện cực chuẩn nhỏ hơn là anode (cực âm). Vì EAg+/Ag∘>ECu2+/Cu∘E^\circ_{\text{Ag}^+/\text{Ag}} > E^\circ_{\text{Cu}^{2+}/\text{Cu}} nên:

- Điện cực Cu là anode (cực âm) — xảy ra quá trình oxi hoá:
Cu→Cu2++2e\text{Cu} \rightarrow \text{Cu}^{2+} + 2e

- Điện cực Ag là cathode (cực dương) — xảy ra quá trình khử:
Ag++1e→Ag\text{Ag}^+ + 1e \rightarrow \text{Ag}

Điều này phù hợp với Hình 15.10: cực âm của vôn kế nối với Cu (anode), cực dương nối với Ag (cathode).

Phương trình hoá học của phản ứng xảy ra trong pin (nhân đôi quá trình ở cathode để cân bằng electron rồi cộng hai quá trình):
Cu+2Ag+→Cu2++2Ag\text{Cu} + 2\text{Ag}^+ \rightarrow \text{Cu}^{2+} + 2\text{Ag}

b) Sức điện động chuẩn của pin

Epin∘=Ecathode∘−Eanode∘=EAg+/Ag∘−ECu2+/Cu∘E^\circ_{\text{pin}} = E^\circ_{\text{cathode}} - E^\circ_{\text{anode}} = E^\circ_{\text{Ag}^+/\text{Ag}} - E^\circ_{\text{Cu}^{2+}/\text{Cu}}
Epin∘=0,799−0,340=0,459 (V)E^\circ_{\text{pin}} = 0{,}799 - 0{,}340 = 0{,}459\ \text{(V)}

Giá trị tính được (0,4590{,}459 V) đúng bằng giá trị hiển thị trên vôn kế (0,4590{,}459 V).

c) Chiều của dòng electron chạy qua dây dẫn

Electron được giải phóng ở anode (Cu) do quá trình oxi hoá, chạy qua dây dẫn đến cathode (Ag) nơi Ag+\text{Ag}^+ nhận electron. Vậy dòng electron chạy qua dây dẫn theo chiều từ điện cực Cu (anode, cực âm) sang điện cực Ag (cathode, cực dương).

Đáp số

Anode: Cu (Cu→Cu2++2e\text{Cu} \rightarrow \text{Cu}^{2+} + 2e); Cathode: Ag (Ag++1e→Ag\text{Ag}^+ + 1e \rightarrow \text{Ag}); PTHH: Cu+2Ag+→Cu2++2Ag\text{Cu} + 2\text{Ag}^+ \rightarrow \text{Cu}^{2+} + 2\text{Ag}Epin∘=0,459E^\circ_{\text{pin}} = 0{,}459 V, bằng giá trị trên vôn kếElectron chạy từ Cu (anode) sang Ag (cathode)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.