Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu 5 trang 107 SGK Hoá học 12

Bài 17. Ôn tập chương 6 (Đại cương về kim loại)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhúng hai thanh kẽm giống nhau vào hai cốc (1) và (2) chứa 5 mL dung dịch HCl 1 M. Nhỏ thêm vào cốc (2) vài giọt dung dịch CuSO4CuSO_4 1 M. Hãy cho biết trong mỗi trường hợp trên xảy ra dạng ăn mòn nào? Giải thích.

Lời giải

Nhận xét chung: Cả hai cốc đều có kim loại Zn bị ăn mòn (Zn tan dần, có khí thoát ra), nhưng cơ chế ăn mòn ở hai cốc khác nhau.

a) Cốc (1): Thanh Zn nhúng trong dung dịch HCl

Ở đây chỉ có một kim loại Zn tiếp xúc trực tiếp với dung dịch chất điện li (HCl). Zn phản ứng trực tiếp với ion H+H^+, electron chuyển thẳng từ nguyên tử Zn sang ion H+H^+ ngay tại bề mặt kim loại, không hình thành hai điện cực và không có dòng electron chạy qua dây dẫn.

Zn+2HCl→ZnCl2+H2↑Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\uparrow

hay: Zn+2H+→Zn2++H2↑Zn + 2H^+ \rightarrow Zn^{2+} + H_2\uparrow

→ Đây là ăn mòn hoá học. Bọt khí H2H_2 thoát ra ngay trên bề mặt thanh Zn.

b) Cốc (2): Thanh Zn trong HCl, nhỏ thêm vài giọt dung dịch CuSO4CuSO_4

Khi nhỏ CuSO4CuSO_4 vào, Zn đẩy Cu ra khỏi muối, Cu sinh ra bám lên bề mặt thanh Zn:

Zn+CuSO4→ZnSO4+CuZn + CuSO_4 \rightarrow ZnSO_4 + Cu

Lúc này trên thanh có hai kim loại Zn và Cu tiếp xúc trực tiếp với nhau và cùng nhúng trong dung dịch chất điện li (HCl) → tạo thành vô số pin điện hoá Zn–Cu. Do EZn2+/Zn0<ECu2+/Cu0E^0_{Zn^{2+}/Zn} < E^0_{Cu^{2+}/Cu} nên Zn là cực âm (anot), Cu là cực dương (catot):

- Cực âm (anot) – Zn bị oxi hoá: Zn→Zn2++2e−Zn \rightarrow Zn^{2+} + 2e^-
- Cực dương (catot) – trên Cu xảy ra khử: 2H++2e−→H2↑2H^+ + 2e^- \rightarrow H_2\uparrow

Electron truyền từ Zn sang Cu, khí H2H_2 thoát ra chủ yếu trên bề mặt Cu. Vì có sự hình thành pin điện hoá nên Zn bị ăn mòn nhanh hơn so với cốc (1).

→ Đây là ăn mòn điện hoá (kèm theo ăn mòn hoá học của phần Zn còn tiếp xúc trực tiếp với axit).

Kết luận: Cốc (1) xảy ra ăn mòn hoá học; cốc (2) xảy ra ăn mòn điện hoá, khiến Zn tan nhanh hơn.

Đáp số

Cốc (1): ăn mòn hoá họcCốc (2): ăn mòn điện hoá (Zn bị ăn mòn nhanh hơn)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.