Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu 4 trang 124 SGK Hoá học 12

Nước cứng và làm mềm nước cứng   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Khi đun nóng nước có tính cứng tạm thời, phần lớn các ion Ca2+Ca^{2+} và Mg2+Mg^{2+} được tách ra khỏi nước ở dạng kết tủa muối carbonate.
Viết phương trình hoá học của các phản ứng xảy ra.

b) Giải thích sự tạo thành cặn đá vôi trong phích nước, ấm đun nước.

Lời giải

a) Phương trình hoá học khi đun nóng nước cứng tạm thời

Nước có tính cứng tạm thời chứa các muối hydrogencarbonate tan: Ca(HCO3)2Ca(HCO_3)_2 và Mg(HCO3)2Mg(HCO_3)_2. Khi đun nóng, các muối này bị phân huỷ tạo thành kết tủa muối carbonate:

Ca(HCO3)2→t∘CaCO3↓+CO2↑+H2OCa(HCO_3)_2 \xrightarrow{t^\circ} CaCO_3\downarrow + CO_2\uparrow + H_2O

Mg(HCO3)2→t∘MgCO3↓+CO2↑+H2OMg(HCO_3)_2 \xrightarrow{t^\circ} MgCO_3\downarrow + CO_2\uparrow + H_2O

Nhờ đó phần lớn ion Ca2+Ca^{2+} và Mg2+Mg^{2+} được tách ra khỏi nước dưới dạng kết tủa, nước giảm tính cứng.

b) Giải thích sự tạo thành cặn đá vôi trong phích nước, ấm đun nước

Nước dùng hằng ngày thường có tính cứng tạm thời, tức là chứa Ca(HCO3)2Ca(HCO_3)_2 và Mg(HCO3)2Mg(HCO_3)_2. Khi đun sôi hoặc rót nước sôi vào phích, dưới tác dụng của nhiệt các muối hydrogencarbonate này bị phân huỷ theo phản ứng trên, sinh ra kết tủa CaCO3CaCO_3 (và MgCO3MgCO_3). Các kết tủa này không tan, lắng xuống và bám chặt vào đáy, thành ấm đun và ruột phích, lâu ngày tạo thành lớp cặn rắn gọi là cặn đá vôi (thành phần chính là CaCO3CaCO_3).

Đáp số

Ca(HCO3)2→t∘CaCO3↓+CO2↑+H2OCa(HCO_3)_2 \xrightarrow{t^\circ} CaCO_3\downarrow + CO_2\uparrow + H_2O; Mg(HCO3)2→t∘MgCO3↓+CO2↑+H2OMg(HCO_3)_2 \xrightarrow{t^\circ} MgCO_3\downarrow + CO_2\uparrow + H_2OCặn đá vôi là CaCO3CaCO_3 (và MgCO3MgCO_3) sinh ra do phân huỷ muối hydrogencarbonate khi đun nóng, bám vào ấm, phích

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.