Giải Bài 1 trang 29 SGK Khoa học 4
Đề bài
Đọc thông tin trong hình 1 và nói với bạn về những nội dung đã học trong chủ đề Chất.
Sơ đồ tư duy tóm tắt chủ đề "CHẤT", gồm hai nhánh lớn là NƯỚC và KHÔNG KHÍ.
Nhánh NƯỚC (biểu tượng giọt nước) toả ra 6 nội dung:
- TÍNH CHẤT CỦA NƯỚC: Vận dụng tính chất của nước trong cuộc sống.
- VAI TRÒ CỦA NƯỚC: trong đời sống, sản xuất, sinh hoạt.
- SỰ CHUYỂN THỂ CỦA NƯỚC: Vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên.
- TIẾT KIỆM NƯỚC: Sự cần thiết phải tiết kiệm nước; Việc làm tiết kiệm nước.
- Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC: Nguyên nhân, tác hại; Cách làm sạch và bảo vệ nguồn nước.
Nhánh KHÔNG KHÍ (biểu tượng Trái Đất) toả ra 4 nội dung:
- KHÔNG KHÍ CÓ Ở ĐÂU?: Thành phần và tính chất của không khí.
- VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ: đối với sự sống, sự cháy.
- GIÓ: Sự hình thành gió và mức độ mạnh của gió; Cách phòng chống bão.
- Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ: Nguyên nhân, tác hại; Việc làm bảo vệ bầu không khí.
Gợi ý trả lời
Bài này yêu cầu dựa vào sơ đồ tư duy (hình 1) để ôn lại và kể cho bạn nghe những nội dung đã học trong chủ đề Chất. Chủ đề gồm hai nhánh lớn là Nước và Không khí. Có thể trình bày lại như sau:
a) Về nước:
- Tính chất của nước: Nước là chất lỏng trong suốt, không màu, không mùi, không vị, không có hình dạng nhất định; nước chảy từ cao xuống thấp, lan ra khắp mọi phía, thấm qua một số vật và hoà tan được một số chất. Em vận dụng các tính chất này trong cuộc sống (lọc nước, pha nước đường, dùng vật thấm nước để lau…).
- Vai trò của nước: Nước rất cần cho đời sống, sinh hoạt (ăn uống, tắm giặt) và sản xuất (trồng trọt, chăn nuôi, công nghiệp).
- Sự chuyển thể của nước: Nước có thể tồn tại ở thể lỏng, thể rắn và thể khí; nước chuyển từ thể này sang thể khác (bay hơi, ngưng tụ, đông đặc, nóng chảy) tạo nên vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên.
- Tiết kiệm nước: Nước sạch không phải là vô tận nên cần tiết kiệm; những việc làm tiết kiệm nước như khoá vòi khi không dùng, dùng lại nước hợp lí, tránh để rò rỉ, lãng phí.
- Ô nhiễm nguồn nước: Nguyên nhân (xả rác, nước thải, hoá chất…) và tác hại (gây bệnh cho người, vật); cách làm sạch và bảo vệ nguồn nước (lọc, đun sôi, không vứt rác xuống sông hồ, xử lí nước thải).
b) Về không khí:
- Không khí có ở đâu: Không khí có ở xung quanh ta và trong những chỗ rỗng của mọi vật; không khí trong suốt, không màu, không mùi, không vị, không có hình dạng nhất định. Thành phần chính gồm khí ô-xi (duy trì sự cháy, sự sống) và khí ni-tơ.
- Vai trò của không khí: Cần cho sự sống của người, động vật, thực vật (để thở) và cần cho sự cháy.
- Gió: Không khí chuyển động tạo thành gió; có gió nhẹ, gió mạnh, bão; cần biết cách phòng chống bão để giảm thiệt hại.
- Ô nhiễm không khí: Nguyên nhân (khói bụi, khí thải nhà máy, xe cộ, cháy rừng…) và tác hại (hại sức khoẻ, hại môi trường); những việc làm bảo vệ bầu không khí (trồng cây, giảm khói bụi, không đốt rác bừa bãi, giữ vệ sinh).
Sau khi ôn lại, em nói với bạn về các nội dung trên và cùng bổ sung cho nhau những điều còn thiếu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.