Sách giáo khoa Khoa học 4

Giải Hoạt động 2 trang 33 SGK Khoa học 4

Bài 6. Ánh sáng và sự truyền ánh sáng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm hiểu nguyên nhân có bóng của vật và sự thay đổi kích thước của bóng.
– Ở thí nghiệm hình 6, vì sao trên tấm nhựa trắng có bóng của ngôi sao nhựa đen và ngôi sao bìa cứng.
– Nêu kết luận về nguyên nhân có bóng của vật.
– Dự đoán sự thay đổi kích thước bóng của ngôi sao khi:
+ Di chuyển đèn lại gần ngôi sao.
+ Di chuyển đèn ra xa ngôi sao.
+ Di chuyển ngôi sao lại gần tấm nhựa trắng.
+ Di chuyển ngôi sao ra xa tấm nhựa trắng.
– Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán.
– Em rút ra kết luận gì về:
+ Vị trí của bóng so với vật và vật phát sáng.
+ Mối liên hệ giữa kích thước của bóng và khoảng cách của vật so với vật phát sáng.

Gợi ý trả lời

a) Vì sao trên tấm nhựa trắng có bóng của ngôi sao nhựa đen và ngôi sao bìa cứng (hình 6)?

Ánh sáng truyền đi theo đường thẳng. Khi chiếu đèn tới, ngôi sao nhựa đen và ngôi sao bìa cứng là những vật cản sáng (không cho ánh sáng truyền qua). Vì vậy ánh sáng bị các ngôi sao này chặn lại, phía sau ngôi sao (trên tấm nhựa trắng) không nhận được ánh sáng nên tạo thành một vùng tối có hình ngôi sao — đó chính là bóng của vật.

b) Kết luận về nguyên nhân có bóng của vật:

Bóng của vật xuất hiện phía sau vật cản sáng khi vật đó được chiếu sáng. Nói cách khác, bóng xuất hiện khi có một vật cản sáng đặt giữa nguồn sáng và một bề mặt (màn chắn).

c) Dự đoán sự thay đổi kích thước bóng của ngôi sao:

- Khi di chuyển đèn lại gần ngôi sao: bóng to ra (lớn hơn).
- Khi di chuyển đèn ra xa ngôi sao: bóng nhỏ lại.
- Khi di chuyển ngôi sao lại gần tấm nhựa trắng: bóng nhỏ lại.
- Khi di chuyển ngôi sao ra xa tấm nhựa trắng: bóng to ra (lớn hơn).

d) Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán:

Lần lượt di chuyển đèn và ngôi sao như trên rồi quan sát bóng trên tấm nhựa trắng. Kết quả quan sát được đúng như dự đoán ở phần c.

e) Kết luận em rút ra:

- Về vị trí của bóng: Bóng của vật luôn nằm ở phía sau vật cản sáng, cùng phía và trên đường thẳng với nguồn sáng (vật phát sáng) chiếu tới. Bóng ở phía đối diện với nguồn sáng so với vật.
- Về mối liên hệ giữa kích thước bóng và khoảng cách: Khi vật càng gần nguồn sáng (vật phát sáng) thì bóng càng lớn; khi vật càng xa nguồn sáng thì bóng càng nhỏ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.