Giải Câu hỏi trang 19 SGK Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Ví dụ: Ném một quả bóng thẳng đứng lên cao. Trong quá trình bay lên rồi rơi xuống, tại hầu hết các vị trí (trừ điểm cao nhất và lúc chạm đất), quả bóng vừa chuyển động (có động năng) vừa ở độ cao so với mặt đất (có thế năng trọng trường). Vậy quả bóng vừa có động năng, vừa có thế năng.

Mô tả sự chuyển hoá giữa động năng và thế năng:

a) *Khi quả bóng bay lên:* độ cao tăng dần nên thế năng tăng, còn tốc độ giảm dần nên động năng giảm. Như vậy động năng đã chuyển hoá dần thành thế năng. Tại điểm cao nhất, quả bóng dừng lại trong khoảnh khắc: động năng bằng 0, thế năng đạt giá trị lớn nhất.

b) *Khi quả bóng rơi xuống:* độ cao giảm dần nên thế năng giảm, còn tốc độ tăng dần nên động năng tăng. Như vậy thế năng chuyển hoá dần thành động năng. Khi sắp chạm đất, thế năng nhỏ nhất, động năng lớn nhất.

Kết luận: Trong suốt quá trình, có sự chuyển hoá qua lại giữa động năng và thế năng của quả bóng. Nếu bỏ qua sức cản của không khí thì cơ năng (tổng động năng và thế năng) của quả bóng được bảo toàn.

Đáp số