Giải Câu hỏi trang 9 SGK Lịch sử và Địa lí 5
Đề bài
Đọc thông tin và quan sát hình 1, em hãy:
– Chỉ trên bản đồ các khu vực đồi núi và các khu vực đồng bằng ở nước ta.
– Trình bày đặc điểm chính của địa hình nước ta.
Bản đồ tự nhiên Việt Nam thể hiện địa hình phân tầng độ cao bằng màu sắc, trải dài từ khoảng 8°B đến hơn 23°B (qua chí tuyến Bắc), kinh độ từ 104°Đ đến 112°Đ. Bảng chú giải phân tầng độ cao gồm các mốc: 0 – 50 – 200 – 500 – 1 000 – 1 500 – 2 000 và trên 2 000 m, trong đó màu xanh lá là vùng thấp (đồng bằng, 0–200 m), màu vàng đến cam đậm là vùng núi cao dần.
Các khu vực ĐỒI NÚI (màu vàng, cam, nâu):
- Vùng Tây Bắc và Bắc Bộ: dãy Hoàng Liên Sơn đồ sộ nhất với đỉnh Phan-xi-păng cao 3 147 m (cao nhất Việt Nam), núi Phu Luông; hướng núi tây bắc – đông nam. Khu Đông Bắc có các cánh cung núi (Cánh cung Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) xoè hình vòng cung quy tụ về phía bắc, có núi Mẫu Sơn (1 541 m), cao nguyên Đồng Văn.
- Dãy Trường Sơn chạy dài liên tục dọc theo biên giới phía tây, từ Bắc Trung Bộ vào Nam Trung Bộ, có đỉnh Ngọc Linh 2 598 m.
- Vùng Tây Nguyên là các cao nguyên xếp tầng: cao nguyên Kon Tum, Đắk Lắk, Mơ Nông, Lâm Viên (đỉnh 2 405 m), Di Linh.
Các khu vực ĐỒNG BẰNG (màu xanh lá, thấp và bằng phẳng):
- Đồng bằng sông Hồng ở phía bắc (vùng châu thổ sông Hồng, quanh Hà Nội, giáp Vịnh Bắc Bộ).
- Đồng bằng sông Cửu Long rộng lớn ở phía nam (châu thổ sông Mê Công, kéo tới mũi Cà Mau).
- Dải đồng bằng ven biển nhỏ hẹp chạy dọc miền Trung, kẹp giữa dãy Trường Sơn và Biển Đông.
Nhận xét tổng quát thể hiện trên bản đồ: phần lớn diện tích đất liền là màu vàng – cam của đồi núi (chủ yếu đồi núi thấp, dưới 1 000 m), núi cao tập trung ở Tây Bắc; đồng bằng (màu xanh) chỉ chiếm phần nhỏ, tập trung thành hai đồng bằng châu thổ lớn ở hai đầu đất nước (sông Hồng ở bắc, sông Cửu Long ở nam) và các đồng bằng ven biển hẹp ở miền Trung. Địa hình nghiêng theo hướng tây bắc – đông nam, thấp dần ra biển; hai hướng núi chính là tây bắc – đông nam và vòng cung. Bản đồ cũng đánh dấu nhiều đảo, quần đảo (quần đảo Hoàng Sa thuộc TP Đà Nẵng, quần đảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hoà, đảo Phú Quốc, Cô Tô, Lý Sơn…) và các kí hiệu khoáng sản (dầu mỏ, khí tự nhiên, than đá, sắt, bô-xít, a-pa-tít, đá vôi…).
Gợi ý trả lời
a) Chỉ trên bản đồ các khu vực đồi núi và các khu vực đồng bằng ở nước ta
– *Các khu vực đồi núi* (màu vàng, cam, nâu trên bản đồ):
+ Vùng núi Tây Bắc và Đông Bắc ở phía bắc: có dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phan-xi-păng cao 3 147 m (cao nhất nước ta) và các cánh cung núi (Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) ở Đông Bắc.
+ Dãy Trường Sơn chạy dài dọc biên giới phía tây, từ Bắc Trung Bộ vào Nam Trung Bộ.
+ Vùng Tây Nguyên gồm các cao nguyên xếp tầng: Kon Tum, Đắk Lắk, Mơ Nông, Lâm Viên, Di Linh.
– *Các khu vực đồng bằng* (màu xanh lá, thấp và bằng phẳng):
+ Đồng bằng sông Hồng ở phía bắc.
+ Đồng bằng sông Cửu Long rộng lớn ở phía nam.
+ Dải đồng bằng ven biển nhỏ hẹp chạy dọc miền Trung.
b) Trình bày đặc điểm chính của địa hình nước ta
– Địa hình nước ta phần lớn là đồi núi (chiếm khoảng diện tích đất liền), nhưng chủ yếu là đồi núi thấp (dưới 1 000 m); đồng bằng chỉ chiếm phần nhỏ (khoảng diện tích).
– Đồng bằng tập trung thành hai đồng bằng châu thổ lớn ở hai đầu đất nước là đồng bằng sông Hồng (ở bắc) và đồng bằng sông Cửu Long (ở nam), cùng các đồng bằng ven biển nhỏ hẹp ở miền Trung.
– Địa hình nước ta nghiêng theo hướng tây bắc – đông nam, thấp dần từ đất liền ra biển.
– Núi nước ta có hai hướng chính là hướng tây bắc – đông nam và hướng vòng cung.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.