Giải Câu hỏi trang 21 SGK Lịch sử và Địa lí 5
Đề bài
Đọc thông tin và quan sát hình 2, em hãy xác định các khu vực đông dân, khu vực thưa dân ở nước ta. Rút ra nhận xét.
Bản đồ phân bố dân cư Việt Nam năm 2024, thể hiện mật độ dân số (đơn vị: người/km²) bằng thang màu từ nhạt đến đậm gồm 5 cấp: Dưới 100 (màu nhạt nhất); Từ 100 đến dưới 200; Từ 200 đến dưới 500; Từ 500 đến dưới 1 000; Từ 1 000 trở lên (màu đậm nhất). Trên bản đồ còn có kí hiệu sông, hồ, san hô, thủ đô (ngôi sao), tên và địa giới tỉnh/thành phố, biên giới quốc gia.
Sự phân bố mật độ dân số theo bản đồ như sau:
- Mật độ cao nhất (từ 1 000 người/km² trở lên, màu đậm nhất): tập trung ở Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng (vùng trung tâm Đồng bằng sông Hồng) và Thành phố Hồ Chí Minh ở Đông Nam Bộ.
- Mật độ khá cao (từ 500 đến dưới 1 000 người/km²): phần lớn các tỉnh còn lại của Đồng bằng sông Hồng như Phú Thọ, Thái Nguyên, Ninh Bình; một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long như Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ; cùng Tây Ninh, Đồng Nai ở Đông Nam Bộ.
- Mật độ trung bình (từ 200 đến dưới 500 người/km²): dải đồng bằng và ven biển miền Trung như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, khu vực Huế – Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Khánh Hòa; và các tỉnh An Giang, Cà Mau ở miền Tây Nam Bộ.
- Mật độ thấp (từ 100 đến dưới 200 người/km²) và thưa nhất (dưới 100 người/km², màu nhạt nhất): bao trùm vùng núi phía Bắc như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn và toàn bộ vùng Tây Nguyên như Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng.
Như vậy, dân cư nước ta phân bố không đồng đều: các vùng đồng bằng, ven biển (nhất là Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long) và các đô thị lớn có mật độ dân số rất cao, dân cư đông đúc; trong khi vùng đồi núi phía Bắc và cao nguyên Tây Nguyên có mật độ dân số thấp, dân cư thưa thớt.
Gợi ý trả lời
Xác định các khu vực đông dân và thưa dân ở nước ta (dựa vào hình 2 – bản đồ phân bố dân cư Việt Nam năm 2024):
a) Các khu vực đông dân (mật độ dân số cao, màu đậm trên bản đồ):
- Vùng Đồng bằng sông Hồng: tập trung đông dân nhất, nhất là Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng (mật độ từ 1 000 người/km² trở lên); các tỉnh còn lại như Phú Thọ, Thái Nguyên, Ninh Bình cũng có mật độ cao (từ 500 đến dưới 1 000 người/km²).
- Vùng Đông Nam Bộ: đông dân ở Thành phố Hồ Chí Minh (từ 1 000 người/km² trở lên), cùng Tây Ninh, Đồng Nai.
- Vùng Đồng bằng sông Cửu Long và dải đồng bằng, ven biển miền Trung: khá đông dân (Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang; Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế – Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Khánh Hòa…).
→ Dân cư đông đúc chủ yếu ở các vùng đồng bằng, ven biển và các đô thị lớn.
b) Các khu vực thưa dân (mật độ dân số thấp, màu nhạt trên bản đồ):
- Vùng đồi núi phía Bắc: Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn (mật độ dưới 100 đến dưới 200 người/km²).
- Vùng Tây Nguyên: Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng (mật độ thấp, dân cư thưa thớt).
→ Dân cư thưa thớt chủ yếu ở vùng đồi núi và cao nguyên.
c) Nhận xét:
Dân cư nước ta phân bố không đồng đều:
- Ở đồng bằng, ven biển và đô thị lớn, dân cư đông đúc, mật độ dân số cao (như Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long, các thành phố lớn).
- Ở vùng đồi núi và cao nguyên, dân cư thưa thớt, mật độ dân số thấp (như vùng núi phía Bắc, Tây Nguyên).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.