Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 5

Giải Câu hỏi trang 56 SGK Lịch sử và Địa lí 5

Bài 13. Triều Nguyễn   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc thông tin, em hãy:
– Nêu sự thành lập Triều Nguyễn.
– Trình bày một số việc làm của Triều Nguyễn để xây dựng đất nước.
Đọc thông tin và quan sát hình 3, em hãy:
- Nêu kết quả của công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn.
- Kể chuyện về Nguyễn Công Trứ và nêu đóng góp của ông.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 56 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3 là ảnh chụp Đền thờ Nguyễn Công Trứ ở xã Quang Thiện, tỉnh Ninh Bình. Ngôi đền mang kiến trúc truyền thống Việt Nam: toà nhà chính xây theo lối cổ, mái ngói đỏ cong, lợp hai tầng mái với các đầu đao uốn cong và hình trang trí trên bờ nóc. Phía trước đền là khoảng sân rộng lát gạch đỏ, hai bên có cây cảnh được cắt tỉa và tường bao thấp; chính giữa sân đặt một bệ/lư nhỏ. Xung quanh đền là cây xanh, phía trên là bầu trời xanh nhiều mây trắng. Đây là nơi nhân dân các vùng khai hoang lập nên để thờ và tưởng nhớ công lao của Nguyễn Công Trứ.

Gợi ý trả lời

– Sự thành lập Triều Nguyễn

Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Gia Long, lập ra Triều Nguyễn. Nhà Nguyễn đóng đô ở Phú Xuân (Huế ngày nay). Đến năm 1804, nhà vua đổi tên nước thành Việt Nam.

– Một số việc làm của Triều Nguyễn để xây dựng đất nước

a) Về tổ chức, hành chính: Vua Gia Long và các vua kế tiếp đã xây dựng bộ máy nhà nước quân chủ tập trung, mọi quyền hành đều tập trung trong tay nhà vua. Vua Minh Mạng chia cả nước thành các tỉnh để tiện việc quản lí.

b) Về luật pháp: Nhà Nguyễn cho ban hành bộ luật Gia Long (Hoàng Việt luật lệ) để quản lí đất nước.

c) Về kinh tế – xây dựng: Nhà Nguyễn chú trọng khai hoang, mở mang diện tích đất canh tác; cho tu sửa, đắp đê phòng chống lũ lụt; xây dựng Kinh thành Huế và nhiều công trình kiến trúc khác.

– Kết quả của công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn

Công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn đạt được nhiều kết quả: diện tích đất canh tác được mở rộng, nhiều vùng đất hoang, đất ven biển được cải tạo thành ruộng đồng, làng xóm. Nhờ đó, nhiều làng mạc mới được lập nên, đời sống của nhân dân ở các vùng khai hoang dần ổn định.

– Kể chuyện về Nguyễn Công Trứ và nêu đóng góp của ông

a) Kể chuyện: Nguyễn Công Trứ là một vị quan thời Nguyễn. Ông được triều đình giao tổ chức việc khai hoang ở vùng ven biển. Ông đã chiêu mộ dân nghèo không có ruộng đất, tổ chức họ quai đê lấn biển, đào sông, tháo nước mặn để biến những bãi bồi, vùng đất hoang ven biển thành ruộng đồng màu mỡ. Nhờ công lao của ông, hai huyện mới được thành lập là Tiền Hải (Thái Bình) và Kim Sơn (Ninh Bình). Để ghi nhớ công ơn của ông, nhân dân các vùng khai hoang đã lập đền thờ Nguyễn Công Trứ (như Đền thờ ở xã Quang Thiện, tỉnh Ninh Bình trong hình 3).

b) Đóng góp: Nguyễn Công Trứ có công lớn trong công cuộc khai hoang, lấn biển, mở mang diện tích đất canh tác, lập nên những vùng quê trù phú, giúp nhiều người dân nghèo có ruộng đất để sinh sống, ổn định cuộc sống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.