Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 5

Giải Câu hỏi trang 72 SGK Lịch sử và Địa lí 5

Bài 17. Đất nước Đổi mới   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc thông tin, quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy:
– Mô tả một số hiện vật thời bao cấp.
– Kể lại một câu chuyện về thời bao cấp.

Gợi ý trả lời

a) Mô tả một số hiện vật thời bao cấp

Thời bao cấp (khoảng từ năm 1976 đến năm 1986), Nhà nước phân phối lương thực, thực phẩm và hàng hóa cho người dân theo định mức. Vì vậy có nhiều hiện vật gắn liền với đời sống lúc bấy giờ:

- Tem phiếu (phiếu mua hàng, sổ gạo): là những tờ giấy nhỏ hoặc cuốn sổ do Nhà nước cấp, ghi định mức từng loại hàng (gạo, thịt, đường, vải, dầu...). Người dân phải mang tem phiếu đến cửa hàng mậu dịch mới mua được hàng, mua đủ số lượng đã ghi chứ không được mua tự do.
- Sổ gạo: dùng để mua gạo theo tiêu chuẩn. Mất sổ gạo là mất cả phần ăn của gia đình, nên có câu nói quen thuộc “mặt buồn như mất sổ gạo”.
- Xe đạp (như xe Thống Nhất, Phượng Hoàng): là tài sản lớn, quý giá của gia đình, thường được đăng ký biển số và giữ gìn cẩn thận.
- Các vật dụng khác: quạt tai voi, đài (radio), phích nước, bát đĩa tráng men, chạn bát... đều là đồ dùng đơn sơ, được dùng rất bền và tiết kiệm.

Những hiện vật này cho thấy đời sống thời bao cấp còn nhiều khó khăn, thiếu thốn; hàng hóa khan hiếm và được phân phối theo định mức.

b) Kể lại một câu chuyện về thời bao cấp

Bà em kể rằng: Hồi đó, mỗi sáng tinh mơ bà phải cầm sổ gạo và tem phiếu xếp hàng thật dài trước cửa hàng mậu dịch. Có hôm xếp hàng từ lúc trời còn tối, đến lượt mình thì gạo đã gần hết, chỉ mua được một ít gạo có lẫn sạn và tấm. Thịt thì mỗi tháng cả nhà chỉ được mua một phần nhỏ theo phiếu, nên bữa cơm thường chỉ có rau và chút mắm. Chiếc xe đạp Thống Nhất của ông là tài sản quý nhất nhà, mỗi lần đi đâu về ông đều lau chùi sạch sẽ rồi dắt vào trong nhà. Dù vất vả, mọi người vẫn sống chan hòa, san sẻ cho nhau từng bơ gạo, giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn.

Câu chuyện giúp em hiểu cuộc sống thời bao cấp tuy thiếu thốn nhưng con người biết yêu thương, đùm bọc nhau; và càng thêm trân trọng cuộc sống no đủ nhờ công cuộc Đổi mới ngày nay.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.