Giải Câu hỏi trang 11 SGK Lịch sử và Địa lí 6
Đề bài
Các nhà sử học làm công việc tương tự như những thám tử. Muốn dựng lại lịch sử, họ phải đi tìm các bằng chứng, tức là các tư liệu lịch sử. Hình ảnh dưới đây là một dạng tư liệu lịch sử. Quan sát hình ảnh, em nhận thấy những hoa văn trên mặt trống đồng miêu tả những gì? Qua đó, em có thể biết được điều gì về đời sống của người Việt cổ?
Hình chụp mặt trống đồng Ngọc Lũ (hiện vật tiêu biểu của nền văn minh Việt cổ, trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia). Mặt trống hình tròn bằng đồng, chính giữa là hình ngôi sao nhiều cánh (hình mặt trời) tỏa ra. Bao quanh ngôi sao là nhiều vành hoa văn đồng tâm khắc chìm: các vành hình học (chấm, vòng tròn tiếp tuyến, răng cưa) xen với các vành miêu tả sinh hoạt của người Việt cổ như người hóa trang lông chim nhảy múa, giã gạo, nhà sàn mái cong, cùng các vành chim lạc bay và hươu nối đuôi nhau theo chiều ngược kim đồng hồ.
Gợi ý trả lời
a) Những hoa văn trên mặt trống đồng miêu tả những gì?
Quan sát mặt trống đồng Ngọc Lũ, em nhận thấy các hoa văn khắc chìm miêu tả:
- Ở chính giữa là hình ngôi sao nhiều cánh tỏa ra – tượng trưng cho Mặt Trời, cho thấy người Việt cổ tôn thờ, sùng bái Mặt Trời (tín ngưỡng thờ thần Mặt Trời).
- Các vành hoa văn hình học: những hàng chấm nhỏ, vòng tròn có tiếp tuyến, hoa văn răng cưa… trang trí xen kẽ.
- Các vành miêu tả sinh hoạt của con người: hình người hóa trang lông chim nhảy múa, cảnh giã gạo, hình nhà sàn mái cong.
- Các vành miêu tả thiên nhiên, muông thú: đàn chim Lạc đang bay và những con hươu nối đuôi nhau đi vòng quanh (theo chiều ngược kim đồng hồ).
b) Qua đó em biết được điều gì về đời sống của người Việt cổ?
Từ những hình ảnh trên mặt trống, em có thể biết nhiều điều về đời sống của người Việt cổ:
- Đời sống vật chất: Họ đã biết trồng lúa nước và chế biến lương thực (hình giã gạo); ở trong những ngôi nhà sàn mái cong để tránh thú dữ và ẩm thấp; có nghề luyện kim, đúc đồng phát triển ở trình độ cao (tự tay đúc được chiếc trống đồng tinh xảo).
- Đời sống tinh thần: Họ có các hoạt động vui chơi, nhảy múa, hóa trang lông chim, đánh trống trong các dịp lễ hội; có tín ngưỡng thờ Mặt Trời và gắn bó với hình tượng chim Lạc.
- Về tư duy, thẩm mĩ: Người Việt cổ có óc thẩm mĩ, khéo léo, biết quan sát thiên nhiên và cuộc sống để thể hiện thành những hoa văn sinh động trên mặt trống.
→ Như vậy, trống đồng là một tư liệu hiện vật quý giúp các nhà sử học hình dung được phần nào cuộc sống lao động, sinh hoạt và tinh thần của cư dân Việt cổ thời dựng nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.