Giải Câu hỏi 2 trang 27 SGK Lịch sử và Địa lí 6
Đề bài
Khai thác lược đồ hình 3 (tr.22), em hãy nêu nhận xét về sự phân bố của các di chỉ đồ đồng ở Việt Nam.
Sơ đồ trục thời gian các nền văn hoá đồ đồng ở Việt Nam, mốc từ 2000 TCN đến 1000 TCN, phân bố theo ba vùng: Bắc Bộ (phía trên trục), Trung Bộ và Nam Bộ (phía dưới trục). Các nền văn hoá và hiện vật đồng tiêu biểu như sau:
| Nền văn hoá | Vùng phân bố | Niên đại (trên trục) | Hiện vật bằng đồng tìm thấy |
|---|---|---|---|
| Phùng Nguyên | Bắc Bộ | khoảng 2000 TCN | Những mẩu xỉ đồng, mẩu đồng thau nhỏ, mảnh vòng hay đoạn dây chì |
| Đồng Đậu | Bắc Bộ | khoảng 1500 TCN | Hiện vật bằng đồng khá phổ biến: đục, dùi, cán dao, mũi tên, lưỡi câu,... |
| Gò Mun | Bắc Bộ | khoảng 1000 TCN | Hiện vật đồng chiếm hơn một nửa hiện vật tìm được: vũ khí (mũi tên, dao, giáo,...), lưỡi câu, dùi, rìu (đặc biệt rìu lưỡi xéo), đục,... |
| Tiền Sa Huỳnh | Trung Bộ | khoảng 1500 TCN | Hiện vật bằng đồng: đục, lao, mũi tên, lưỡi câu,... |
| Đồng Nai | Nam Bộ | khoảng 1000 TCN | Hiện vật bằng đồng: rìu, giáo, lao có ngạnh, mũi tên, lưỡi câu,... |
Qua sơ đồ, các di chỉ đồ đồng phân bố trải dài từ Bắc Bộ (Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun) qua Trung Bộ (tiền Sa Huỳnh) đến Nam Bộ (Đồng Nai), xuất hiện trong khoảng 2000–1000 TCN; mật độ dày và liên tục nhất ở Bắc Bộ (ba nền văn hoá nối tiếp), còn Trung Bộ và Nam Bộ mỗi vùng có một nền văn hoá tiêu biểu.
Gợi ý trả lời
Nhận xét về sự phân bố của các di chỉ đồ đồng ở Việt Nam:
a) Về phạm vi (không gian) phân bố:
Các di chỉ đồ đồng phân bố rộng khắp, trải dài trên cả ba vùng của đất nước: từ Bắc Bộ (Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun), qua Trung Bộ (tiền Sa Huỳnh) đến Nam Bộ (Đồng Nai). Điều đó cho thấy kĩ thuật luyện kim (chế tác đồ đồng) đã xuất hiện ở nhiều nơi trên lãnh thổ Việt Nam.
b) Về thời gian (niên đại):
Các di chỉ xuất hiện trong khoảng 2000 – 1000 TCN, kéo dài liên tục qua nhiều thế kỉ, phản ánh quá trình con người biết dùng và chế tác đồ đồng ngày càng phát triển.
c) Về mức độ tập trung (mật độ):
- Ở Bắc Bộ, các di chỉ phân bố dày và liên tục nhất, với ba nền văn hoá nối tiếp nhau là Phùng Nguyên → Đồng Đậu → Gò Mun (khoảng 2000 TCN → 1500 TCN → 1000 TCN). Qua đó cũng thấy rõ sự tiến bộ dần của kĩ thuật đồ đồng: từ vài mẩu xỉ đồng, mẩu đồng thau nhỏ (Phùng Nguyên) đến hiện vật đồng khá phổ biến (Đồng Đậu) rồi chiếm hơn một nửa số hiện vật tìm được (Gò Mun).
- Ở Trung Bộ và Nam Bộ, mỗi vùng có một nền văn hoá tiêu biểu (tiền Sa Huỳnh ở Trung Bộ, Đồng Nai ở Nam Bộ), mật độ thưa hơn so với Bắc Bộ.
=> Kết luận: Các di chỉ đồ đồng ở Việt Nam phân bố trên cả ba miền Bắc – Trung – Nam trong khoảng 2000 – 1000 TCN, nhưng tập trung dày đặc và liên tục nhất ở khu vực Bắc Bộ, nơi có ba nền văn hoá nối tiếp cho thấy kĩ thuật chế tác đồ đồng phát triển mạnh; Trung Bộ và Nam Bộ mỗi vùng chỉ có một nền văn hoá tiêu biểu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.