Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 6

Giải Câu hỏi trang 31 SGK Lịch sử và Địa lí 6

Bài 7. AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin trên và khai thác trục thời gian (tr.29), hãy nêu quá trình thành lập nhà nước của người Ai Cập và Lưỡng Hà.

Gợi ý trả lời

Phân tích đề: Câu hỏi yêu cầu dựa vào thông tin trong bài và trục thời gian (tr.29) để nêu *quá trình thành lập nhà nước* của người Ai Cập và của người Lưỡng Hà. Ta trình bày theo hai ý a) Ai Cập và

b) Lưỡng Hà, bám sát điều kiện tự nhiên (lưu vực các dòng sông) và các mốc thời gian trong SGK.

a) Quá trình thành lập nhà nước của người Ai Cập

- Ai Cập cổ đại nằm ở vùng lưu vực sông Nin (Đông Bắc châu Phi). Hằng năm nước sông Nin dâng lên bồi đắp phù sa màu mỡ, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Nhờ đó cư dân sớm tập trung đông đúc ven sông.
- Để làm thủy lợi (đắp đê, đào kênh, trị thủy) và chống ngoại xâm, cư dân cần liên kết lại với nhau. Từ đó hình thành các công xã, rồi các nhà nước nhỏ.
- Khoảng năm 3200 TCN, vua Na-mơ (Mê-nét) đã thống nhất các nhà nước nhỏ dọc sông Nin, lập nên Nhà nước Ai Cập thống nhất, đứng đầu là Pha-ra-ông có quyền lực tối cao.

b) Quá trình thành lập nhà nước của người Lưỡng Hà

- Lưỡng Hà (nghĩa là "vùng đất giữa hai con sông") nằm trên lưu vực hai dòng sông Ơ-phơ-rát và Ti-gơ-rơ (Tây Á). Đất đai được phù sa hai sông bồi đắp, màu mỡ, thuận lợi cho trồng trọt nên cư dân đến sinh sống từ rất sớm.
- Khác với Ai Cập, Lưỡng Hà là vùng đồng bằng mở, không có biên giới tự nhiên hiểm trở, nên nhiều tộc người cùng đến cư trú và lập nên nhiều nhà nước nhỏ của người Xu-me, Ác-cát, Ba-bi-lon…
- Khoảng thiên niên kỉ IV TCN (khoảng 3500 TCN), người Xu-me đã xây dựng những nhà nước thành bang đầu tiên ở Lưỡng Hà. Về sau các nhà nước này nhiều lần được thống nhất rồi lại bị thay thế bởi các vương quốc mạnh hơn.

Nhận xét chung: Cả hai nhà nước đều ra đời sớm trên lưu vực những dòng sông lớn, gắn với nhu cầu làm thủy lợi và sản xuất nông nghiệp. Ai Cập sớm được thống nhất thành một nhà nước (khoảng 3200 TCN), còn Lưỡng Hà hình thành nhiều nhà nước nhỏ (từ khoảng 3500 TCN) và thường xuyên thay đổi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.