Giải Vận dụng 3 trang 53 SGK Lịch sử và Địa lí 6
Đề bài
Sưu tầm những câu thành ngữ, tục ngữ của người Việt liên quan đến lúa, gạo.
Gợi ý trả lời
Gợi ý cách làm: Khu vực Đông Nam Á là một trong những nơi trồng lúa nước sớm nhất thế giới. Với người Việt, cây lúa, hạt gạo gắn bó với đời sống từ ngàn đời nên đã đi vào rất nhiều câu thành ngữ, tục ca dao. Em có thể sưu tầm và sắp xếp như sau:
a) Những câu nói về giá trị của hạt lúa, hạt gạo (quý như vàng, do mồ hôi công sức làm ra):
- *Ai ơi bưng bát cơm đầy / Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.*
- *Cày đồng đang buổi ban trưa / Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày / Ai ơi bưng bát cơm đầy / Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.*
- *Một hạt thóc vàng, chín giọt mồ hôi.*
- *Lúa chiêm nép ở đầu bờ / Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên.*
b) Những câu khẳng định vai trò của lúa gạo đối với cuộc sống con người:
- *Người sống về gạo, cá bạo về nước.*
- *Cơm tẻ mẹ ruột.* (cơm gạo tẻ là thứ nuôi sống con người hằng ngày)
- *Đói thì thèm thịt thèm xôi / Hễ no cơm tẻ thì thôi mọi đường.*
- *No cơm ấm cật.*
c) Những câu nói về kinh nghiệm trồng lúa, quý trọng nghề nông:
- *Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.*
- *Được mùa lúa, úa mùa cau.*
- *Trông trời, trông đất, trông mây / Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm.*
- *Tấc đất, tấc vàng.*
Kết luận: Những câu thành ngữ, tục ngữ trên cho thấy cây lúa, hạt gạo có vị trí hết sức quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần của người Việt, đồng thời thể hiện lòng biết ơn, trân trọng đối với người nông dân và thành quả lao động làm ra hạt gạo.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.