Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7

Giải Câu hỏi trang 49 SGK Lịch sử và Địa lí 7

Bài 11. Nhà Lý xây dựng và phát triển đất nước (1009 - 1225)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy trình bày những nét chính về cuộc kháng chiến chống Tống năm 981 trên lược đồ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 49 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống năm 981. Lãnh thổ Đại Cồ Việt nằm phía nam, tiếp giáp nhà Tống ở phía bắc, bên phải là Vịnh Bắc Bộ. Các mũi tên xanh thể hiện quân Tống tiến đánh theo hai đường thuỷ và bộ từ phía bắc và phía đông (ngoài biển) vào Đại Cồ Việt; mũi tên xanh nét đứt thể hiện quân Tống rút chạy ra biển. Các mũi tên đỏ thể hiện quân ta chặn đánh. Các ngôi sao đỏ đánh dấu nơi diễn ra các trận đánh lớn tại: Lục Đầu Giang, Tây Kết, Trận Bạch Đằng. Các địa danh và đồn trại của ta (chấm đỏ): Đại La, Xạ Sơn, Thường Sơn, Bàng Châu. Có kí hiệu bãi cọc ngầm ở vùng cửa sông Bạch Đằng. Kinh đô Hoa Lư nằm ở phía nam (cạnh Vân Sàng, Nhậm Phẩm). Các sông được ghi: S. Cầu, S. Thương, S. Lục Nam, S. Đuống, S. Đà Bạc, S. Thái Bình, S. Hồng, S. Đáy, S. Luộc, S. Kì Cùng. Chú giải kí hiệu: mũi tên xanh = Quân Tống tiến đánh; dải răng cưa = Phòng tuyến quân ta; chấm đỏ = Đồn trại của ta; mũi tên đỏ = Quân ta chặn đánh; ngôi sao đỏ = Nơi diễn ra các trận đánh lớn; bãi cọc ngầm; mũi tên nét đứt = Quân Tống rút chạy; nét đứt chấm = Biên giới quốc gia ngày nay.

Gợi ý trả lời

a) Hoàn cảnh:
Cuối năm 980, nhân lúc nhà Đinh suy yếu (Đinh Tiên Hoàng bị sát hại, vua mới còn nhỏ), nhà Tống đem quân sang xâm lược. Trước thế mạnh của giặc, Thái hậu Dương Vân Nga cùng triều thần suy tôn Lê Hoàn lên làm vua (lập nhà Tiền Lê) để lãnh đạo kháng chiến.

b) Diễn biến chính (theo lược đồ):
- Đầu năm 981, quân Tống do Hầu Nhân Bảo chỉ huy, tiến vào Đại Cồ Việt theo hai đường thủy và bộ từ phía bắc và phía đông (các mũi tên xanh trên lược đồ).
- Lê Hoàn trực tiếp tổ chức, lãnh đạo kháng chiến; ông cho đóng cọc ngầm trên sông Bạch Đằng để ngăn chặn chiến thuyền giặc.
- Quân ta chặn đánh quyết liệt: trên sông, thủy quân địch bị chặn đánh và đẩy lui ở vùng sông Bạch Đằng; trên bộ, quân ta phục kích, chặn giặc ở vùng Chi Lăng (Lạng Sơn).
- Quân Tống đại bại, tướng Hầu Nhân Bảo tử trận; số còn lại phải tháo chạy về nước.

c) Kết quả:
Cuộc kháng chiến hoàn toàn thắng lợi, quân Tống buộc phải rút về nước.

d) Ý nghĩa:
Thắng lợi bảo vệ vững chắc nền độc lập, tự chủ của đất nước, đập tan âm mưu xâm lược của nhà Tống, khẳng định ý chí quyết tâm bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Đại Cồ Việt.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.