Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7

Giải Câu hỏi trang 62 SGK Lịch sử và Địa lí 7

Bài 13. Đại Việt thời Trần (1226 – 1400)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhà Trần tiếp nối nhà Lý, đưa nền văn minh Đại Việt phát triển lên một tầm cao mới. Lê Quý Đôn – nhà bác học ở thế kỉ XVIII đã đánh giá: "Nhà Trần... làm cho quang vinh cả sử sách, không thẹn với trời đất". Theo em, vì sao Lê Quý Đôn có những đánh giá cao về nhà Trần như vậy? Hãy chia sẻ những điều em biết về thời đại nhà Trần trong lịch sử.

Gợi ý trả lời

Vì sao Lê Quý Đôn đánh giá cao về nhà Trần?

Nhà Trần (1226 – 1400) kế tục và phát huy những thành tựu của nhà Lý, đưa nền văn minh Đại Việt phát triển rực rỡ, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc trên nhiều lĩnh vực. Lê Quý Đôn đánh giá cao nhà Trần vì những lí do sau:

a) Về chính trị: Nhà Trần xây dựng bộ máy nhà nước quân chủ tập quyền ngày càng hoàn chỉnh, chặt chẽ. Các vua Trần đặt lệ nhường ngôi sớm cho con và tự xưng là Thái thượng hoàng để cùng quản lí đất nước, giữ vững sự ổn định. Pháp luật được coi trọng với bộ *Quốc triều hình luật*.

b) Về chống ngoại xâm: Nhà Trần đã ba lần đánh bại quân xâm lược Mông – Nguyên (1258, 1285, 1287 – 1288) – đội quân hùng mạnh nhất thế giới thời bấy giờ, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc. Đây là chiến công hiển hách, làm "quang vinh cả sử sách". Thời Trần xuất hiện nhiều anh hùng và danh tướng kiệt xuất: Trần Thủ Độ, Trần Quốc Tuấn (Hưng Đạo Đại Vương), Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Trần Khánh Dư, Phạm Ngũ Lão… cùng hào khí Đông A và tinh thần đoàn kết "vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước chung sức".

c) Về kinh tế: Nhà nước quan tâm phát triển nông nghiệp (đắp đê "quai vạc", đặt chức Hà đê sứ, khai hoang lập điền trang, thái ấp), thủ công nghiệp và thương nghiệp đều phát triển; Thăng Long trở thành trung tâm buôn bán sầm uất.

d) Về văn hóa – giáo dục – khoa học: Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo cùng phát triển. Giáo dục, thi cử được mở rộng (đặt danh hiệu Tam khôi: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa). Chữ Nôm được coi trọng. Xuất hiện nhiều nhà văn hóa, sử học, khoa học lớn như Lê Văn Hưu (soạn *Đại Việt sử kí* – bộ quốc sử đầu tiên), Trương Hán Siêu, Chu Văn An, Trần Nguyên Đán, thầy thuốc Tuệ Tĩnh, nhà khoa học Hồ Nguyên Trừng… Văn học, nghệ thuật, kiến trúc (tháp Phổ Minh, thành Tây Đô…) đạt nhiều thành tựu.

→ Chính những thành tựu to lớn và toàn diện đó khiến Lê Quý Đôn – nhà bác học thế kỉ XVIII – đánh giá nhà Trần "làm cho quang vinh cả sử sách, không thẹn với trời đất".

Những điều em biết về thời đại nhà Trần:

- Nhà Trần thành lập năm 1226 khi Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh, tồn tại đến năm 1400.
- Là thời đại của hào khí Đông A, tinh thần yêu nước và đoàn kết toàn dân (tiêu biểu là Hội nghị Diên Hồng, Hội nghị Bình Than).
- Ba lần kháng chiến chống Mông – Nguyên thắng lợi với các trận đánh vang dội: Đông Bộ Đầu, Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết và đặc biệt là chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 của Trần Quốc Tuấn.
- *Hịch tướng sĩ* của Trần Quốc Tuấn và *Binh thư yếu lược* là những áng văn, tác phẩm quân sự bất hủ, khơi dậy lòng yêu nước.
- Thời đại để lại nhiều di sản văn hóa quý giá và những tấm gương trung quân ái quốc còn lưu truyền đến ngày nay.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.