Giải Câu hỏi trang 14 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
1. Khai thác hình 2.1 và thông tin trong mục, hãy nêu nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự bùng nổ Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.
2. Hãy xác định trên lược đồ (tr. 7) địa điểm diễn ra Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.
Hình 2.1 nằm ở trang 12, cột phải, trong mục '1. Tình hình nước Pháp trước cách mạng'. Nhãn chú thích nguyên văn: 'Hình 2.1. Tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng (tranh biếm họa)'. Nội dung: tranh biếm họa màu vẽ ba nhân vật đứng cạnh nhau. Nhân vật trung tâm/dưới là một người nông dân (đẳng cấp thứ ba) ăn mặc rách rưới, dáng vẻ cúi lưng gánh nặng. Hai nhân vật còn lại ăn mặc lộng lẫy đại diện cho Tăng lữ (áo giáo sĩ) và Quý tộc (trang phục귀족), tượng trưng cho hai đẳng cấp đặc quyền đè lên đẳng cấp thứ ba. Không có số liệu, bảng biểu hay chú thích nào khác ngoài dòng tên hình ở dưới.
Gợi ý trả lời
Câu 1. Nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự bùng nổ Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
a) Nguyên nhân sâu xa
- *Về kinh tế:* Cuối thế kỉ XVIII, Pháp vẫn là một nước nông nghiệp lạc hậu. Công cụ và phương thức canh tác thô sơ, năng suất thấp; trong khi đó công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa đã phát triển nhưng lại bị chế độ phong kiến kìm hãm bằng thuế khóa nặng nề, không có đơn vị tiền tệ và đo lường thống nhất.
- *Về chính trị - xã hội:* Pháp vẫn duy trì chế độ quân chủ chuyên chế do vua Lu-i XVI đứng đầu. Xã hội phân chia thành ba đẳng cấp: Tăng lữ, Quý tộc và Đẳng cấp thứ ba. Hai đẳng cấp Tăng lữ và Quý tộc có mọi đặc quyền, không phải đóng thuế; còn Đẳng cấp thứ ba (gồm tư sản, nông dân, bình dân thành thị) không có quyền lợi chính trị nhưng phải gánh chịu mọi thứ thuế và nghĩa vụ.
Qua hình 2.1 (*Tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng*), tranh biếm họa cho thấy người nông dân (Đẳng cấp thứ ba) gầy gò, già nua, còng lưng cõng trên lưng hai người béo tốt là Tăng lữ và Quý tộc. Điều đó phản ánh nông dân và Đẳng cấp thứ ba bị áp bức, bóc lột nặng nề, phải nuôi sống hai đẳng cấp đặc quyền.
- *Về tư tưởng:* Trào lưu Triết học Ánh sáng với các nhà tư tưởng tiêu biểu (Mông-te-xki-ơ, Vôn-te, Rút-xô) đã phê phán chế độ phong kiến chuyên chế, Giáo hội, đề cao quyền tự do của con người, mở đường cho cách mạng.
→ Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ ba với chế độ phong kiến chuyên chế ngày càng gay gắt là nguyên nhân sâu xa dẫn tới cách mạng.
b) Nguyên nhân trực tiếp
- Do vay nợ nhiều và chi tiêu xa hoa, nền tài chính nước Pháp cạn kiệt. Để có thêm tiền, ngày 5-5-1789 vua Lu-i XVI triệu tập Hội nghị ba đẳng cấp nhằm tăng thuế đối với Đẳng cấp thứ ba.
- Đẳng cấp thứ ba kiên quyết phản đối việc tăng thuế, đòi thay đổi chế độ bầu cử và tự tuyên bố là Quốc hội (sau là Quốc hội Lập hiến). Nhà vua và quý tộc dùng quân đội để uy hiếp. Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm, quần chúng nhân dân Pa-ri đã nổi dậy. Ngày 14-7-1789, nhân dân tấn công và chiếm pháo đài - nhà tù Ba-xti, mở đầu cho Cách mạng tư sản Pháp.
Câu 2. Xác định trên lược đồ địa điểm diễn ra Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
- Cách mạng tư sản Pháp diễn ra ở nước Pháp, thuộc khu vực Tây Âu.
- Trên lược đồ (tr. 7), nước Pháp nằm ở phía tây của lục địa châu Âu: phía tây và tây nam giáp Đại Tây Dương (vịnh Bi-xcay) và dãy Pi-rê-nê (giáp Tây Ban Nha); phía nam giáp Địa Trung Hải; phía đông giáp các quốc gia Tây Âu khác; thủ đô là Pa-ri — nơi nổ ra sự kiện tấn công ngục Ba-xti ngày 14-7-1789.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.