Giải Vận dụng 1 trang 30 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet, hãy giới thiệu về công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.
Gợi ý trả lời
Giới thiệu về công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII
a) Bối cảnh mở đầu công cuộc khai phá
Từ cuối thế kỉ XVI, sau khi Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ Thuận Hóa (năm 1558) rồi kiêm quản cả Quảng Nam, các chúa Nguyễn đã từng bước tổ chức khai hoang, lập làng, mở mang bờ cõi về phía nam. Đây là quá trình kết hợp giữa việc chiêu mộ lưu dân người Việt vào khai phá đất đai và việc xác lập, thực thi chủ quyền của người Việt trên vùng đất mới.
b) Quá trình khai phá vùng đất Nam Bộ
- Năm 1611, Nguyễn Hoàng lập phủ Phú Yên.
- Năm 1653, chúa Nguyễn lập dinh Thái Khang (Khánh Hòa ngày nay).
- Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh được cử vào kinh lí vùng đất phía nam, lập phủ Gia Định, chính thức đưa vùng đất Đồng Nai – Gia Định vào bản đồ Đại Việt.
- Đến giữa thế kỉ XVIII (khoảng năm 1757), chúa Nguyễn hoàn thành việc xác lập chủ quyền trên toàn bộ vùng đất Nam Bộ ngày nay, bao gồm cả vùng Hà Tiên, Rạch Giá, Cà Mau.
Các lưu dân người Việt cùng với một bộ phận người Hoa, người Khơ-me, người Chăm đã chung sức khai khẩn đất hoang, biến những vùng đầm lầy, rừng rậm thành đồng ruộng, xóm làng trù phú, lập nên nhiều làng mạc, phố chợ sầm uất.
c) Thực thi chủ quyền trên các vùng biển đảo
Các chúa Nguyễn còn lập Đội Hoàng Sa và Đội Bắc Hải để khai thác sản vật, kiểm soát, quản lí và thực thi chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cùng vùng biển đảo rộng lớn ở phía nam.
d) Ý nghĩa
Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII đã mở rộng lãnh thổ đất nước về phía nam, xác lập và khẳng định chủ quyền của người Việt trên vùng đất Nam Bộ và các vùng biển đảo. Quá trình này tạo nên khối cộng đồng các dân tộc cùng chung sống, góp phần hình thành nên lãnh thổ và cương vực của Việt Nam như ngày nay.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.