Giải Câu hỏi 1 trang 37 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Quan sát lược đồ hình 8.4 và cho biết: Vì sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết chiến?
Lược đồ trận Rạch Gầm – Xoài Mút (Hình 8.4). Khúc sông Tiền chảy từ tây sang đông, đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Mút dài khoảng 6 km, rộng hơn 1 km, có chỗ gần 2 km. Giữa dòng có cù lao Thới Sơn và cồn Bốn Thôn chia sông thành nhiều lạch nhỏ; hai bên bờ có cây cối rậm rạp và nhiều kênh rạch nhỏ. Các địa danh đương thời ghi trên lược đồ: Chợ Giữa, Kim Sơn, Bình Đức, Mỹ Tho; cửa Long, cửa Phước. Mũi tên xanh thể hiện hướng quân Xiêm tấn công đi từ phía đông (sông Tiền, cửa Long) ngược lên phía tây. Mũi tên đỏ thể hiện quân Tây Sơn mai phục (nằm dọc hai bờ và các cù lao) và quân Tây Sơn tấn công đánh khép vào đoàn thuyền quân Xiêm. Ô vuông đỏ tại Mỹ Tho là đại bản doanh của quân Tây Sơn.
Gợi ý trả lời
Vì sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết chiến?
Quan sát lược đồ Hình 8.4, có thể thấy Nguyễn Huệ chọn đoạn sông này vì nó hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi cho lối đánh mai phục, bất ngờ của quân Tây Sơn:
a) Địa thế đoạn sông hiểm yếu, lợi cho mai phục: Khúc sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút dài khoảng 6 km, rộng hơn 1 km, có chỗ gần 2 km. Giữa dòng có cù lao Thới Sơn và cồn Bốn Thôn chia sông thành nhiều lạch nhỏ; hai bên bờ cây cối rậm rạp và có nhiều kênh rạch. Đây là nơi lí tưởng để giấu quân thủy – bộ và pháo binh, chờ địch lọt vào trận địa.
b) Dễ bố trí thế trận khép kín, đánh bất ngờ: Nguyễn Huệ đặt đại bản doanh ở Mỹ Tho, cho quân mai phục dọc hai bờ sông và trên các cù lao. Khi đoàn thuyền quân Xiêm từ phía đông (cửa Long) tiến ngược lên, quân Tây Sơn từ nhiều hướng bất ngờ đánh khép lại, dồn địch vào đoạn sông hẹp khiến chúng không kịp trở tay, không có đường tháo chạy.
c) Hạn chế sức mạnh và sự đông đảo của quân Xiêm: Quân Xiêm đông (khoảng 5 vạn) nhưng khi lọt vào khúc sông có cù lao, cồn, lạch chia cắt thì đội hình thuyền bị dồn ứ, không thể dàn ra, mất ưu thế về số lượng; còn quân Tây Sơn tuy ít hơn vẫn phát huy được lối đánh mai phục, tập trung tiêu diệt địch nhanh gọn.
Kết luận: Khúc sông Rạch Gầm – Xoài Mút là một đoạn sông hiểm yếu, kín đáo, thuận lợi cho việc giấu quân và tổ chức trận địa mai phục, giúp Nguyễn Huệ chủ động nhử địch vào thế trận đã bày sẵn để tiêu diệt gọn quân Xiêm xâm lược.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.